Progi zwalniające: przepisy, wymiary, oznakowanie i wniosek o montaż

Progi zwalniające: przepisy techniczne zawiera przede wszystkim punkt 8.1 załącznika nr 4 do rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla znaków i urządzeń bezpieczeństwa ruchu. Próg wolno zbudować tylko w obszarze zabudowanym, na drodze klasy lokalnej, dojazdowej lub zbiorczej (wyjątkowo głównej), co najmniej 10 m od przejścia dla pieszych i 20 m od przejazdu kolejowego. O montażu decyduje zarządca drogi, a zmianę organizacji ruchu zatwierdza starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu.

Progi zwalniające: przepisy obowiązujące w 2026 roku

Próg zwalniający to urządzenie bezpieczeństwa ruchu oznaczone symbolem U-16. Warunki jego stosowania opisuje rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego (Dz.U. 2019 poz. 2311): progi w załączniku nr 4 (pkt 8 i 8.1), znak poziomy P-25 w załączniku nr 2 (pkt 4.2.6), a znak A-11a i ograniczenie prędkości przed progiem w załączniku nr 1 (pkt 2.2.13 i 3.2.34.1).

Według rozporządzenia o znakach (Dz.U. 2019 poz. 2310) A-11a ostrzega o wypukłości na jezdni zastosowanej w celu spowolnienia ruchu pojazdów (§ 7 ust. 2), a P-25 tę wypukłość oznacza (§ 93).

Hasło „progi zwalniające przepisy 2022” prowadzi do zasad z rozporządzenia z 12 października 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 2066), które od 2 grudnia 2021 r. określają punkt 8.1 na nowo. Później zmieniło się tylko zdanie o A-11a w strefach (Dz.U. 2026 poz. 132). Porównanie:

Gdzie wolno zamontować próg zwalniający

Progi zwalniające można stosować na obszarze zabudowanym na drogach następujących klas technicznych: lokalna (L), dojazdowa (D), zbiorcza (Z), a także w wyjątkowych przypadkach – główna (G). Klasę wskazuje dokumentacja drogi (zob. jak sprawdzić numer drogi gminnej). Progi zwalniające na drodze gminnej, na drodze powiatowej czy na wsi są więc możliwe tylko w obszarze zabudowanym (między D-42 i D-43); poza nim przepisy progów U-16 nie przewidują.

Punkt 8.1 zakazuje progów:

• na drogach wyjazdowych straży pożarnej i pogotowia ratunkowego,
• na trasach regularnych autobusów i trolejbusów, poza progami wyspowymi i płytowymi z rampą sinusoidalną lub o pochyleniu do 1:15,
• na jezdniach innych niż bitumiczne, jeśli nie da się wykonać oznakowania P-25,
• na łukach i w miejscach, gdzie próg sam stwarzałby zagrożenie,
• na mostach, w tunelach, na przepustach, przejściach podziemnych i komorach instalacji oraz 10 m od nich.

Minimalna odległość progu zwalniającego od budynku

Przepisy nie określają, w jakiej odległości od budynku może leżeć próg, choć zakazy przy przepustach uzasadnia niszczący wpływ wstrząsów. Jeśli próg ma powstać blisko domu albo nad przyłączami, napisz o tym we wniosku.

Progi zwalniające: rodzaje i wymiary

Progi dzielą się na listwowe, płytowe (na płycie można wyznaczyć przejście dla pieszych lub przejazd dla rowerzystów) i wyspowe, a rampy na proste, kołowe i sinusoidalne. Każdy wzór ma graniczną prędkość przejazdu, bezpieczną dla samochodu osobowego średniej wielkości.

Rampę dobiera się do prędkości dopuszczalnej: przy 20 km/h sinusoidalna typu A, przy 30 km/h typu B albo próg płytowy z rampą A i płytą dłuższą niż 4 m, przy 40 km/h próg płytowy z rampą B i płytą dłuższą niż 4 m. Gdy trudno zapewnić odpływ wody, dopuszcza się próg z przerwami 0,20 m przy krawężnikach.

Progi zwalniające wyspowe

Próg wyspowy samochód osobowy przejeżdża, a autobus o szerszym rozstawie kół mija po obu stronach, dlatego jest dopuszczony na trasach autobusowych. Poza tym progi wyspowe przepisy traktują jak inne.

Progi podrzutowe U-17

Niskie progi z gumy lub tworzywa przykręcane do nawierzchni to progi podrzutowe U-17. Służą na osiedlach, terenach zakładów i parkingach do ograniczenia prędkości do około 5–8 km/h oraz przy wjazdach z bramą lub szlabanem (pkt 8.2), a na drodze publicznej tylko na przejściu granicznym. Mają znak P-25, chyba że segmenty są na przemian czarne i żółte. Potoczne nazwy omawia tekst leżący policjant.

Oznakowanie progów zwalniających: A-11a, T-1, T-2, B-33 i P-25

Pionowo stawia się A-11a „próg zwalniający”, zwykle z tabliczką T-1. Na rysunku 8.1.10 pod zestawem A-11a z tabliczką „20 m” stoi B-33 z liczbą 30 dla progów U-16a, U-16b i U-16c oraz 20 dla U-16d.

• Gdy obowiązujący limit pozwala łagodnie przejechać próg, wystarczy A-11a z T-1.
• Przy kilku progach między skrzyżowaniami: jeden A-11a z T-2 przed pierwszym, pod B-33 ewentualnie T-20.
• B-33 poniżej 30 km/h jest w obszarze zabudowanym dopuszczalny przy progach, z dokładnością do 5 km/h (zał. nr 1, pkt 3.2.34.1).
• Na drogach do 60 km/h A-11a stoi zwykle 50–100 m przed progiem (zał. nr 1, pkt 2.1.2), a T-1 podaje odległość co 10 m.

Poziomy znak P-25 to białe prostokąty naprzemiennie długie (0,70 m) i krótkie (0,40 m) na całej szerokości najazdu i zjazdu. Metr przed progiem można dodać co najmniej 4 białe punktowe elementy odblaskowe (zał. nr 2, pkt 4.2.6). Znaki pionowe nie zwalniają z P-25 na każdym progu.

Czy próg zwalniający odwołuje ograniczenie prędkości?

Nie. Ani próg, ani A-11a nie kończą ograniczenia z B-33. Obowiązuje ono do B-34, B-42, innego B-33 lub B-43, D-40 albo granicy obszaru zabudowanego (§ 27 ust. 1 i 4 oraz § 32 rozporządzenia o znakach), a gdy nic go nie odwoła, do najbliższego skrzyżowania (§ 32 ust. 2); z tabliczką T-20 na podanej długości (§ 15 ust. 5 pkt 1).

Jak przejeżdżać przez progi zwalniające

Jedź z prędkością z B-33 pod A-11a (to graniczna prędkość danego progu), zwolnij przed rampą i przejedź ze stałą prędkością.

Progi zwalniające: kto decyduje

1. Zarządca drogi buduje i utrzymuje próg na własny koszt (§ 11 rozporządzenia o zarządzaniu ruchem). Na drogach gminnych to wójt, burmistrz lub prezydent miasta, na powiatowych zarząd powiatu (art. 19 ust. 2 ustawy o drogach publicznych); zob. jak sprawdzić, kto jest zarządcą drogi.
2. Organ zarządzający ruchem zatwierdza projekt organizacji ruchu: na drogach powiatowych i gminnych starosta, w mieście na prawach powiatu prezydent miasta (art. 10 ust. 5 i 6 Prawa o ruchu drogowym).
3. Wojewoda nadzoruje zarządzanie ruchem na drogach wojewódzkich, powiatowych i gminnych (art. 10 ust. 2) i rozstrzyga sprawy sporne (§ 3 ust. 2 rozporządzenia o zarządzaniu ruchem).

Próg zmienia stałą organizację ruchu, więc potrzebny jest projekt organizacji ruchu z planem w skali 1:500 lub 1:1000 (§ 5); dla samych dróg gminnych bez opinii policji (§ 7 ust. 3). Organ odrzuca projekt zagrażający bezpieczeństwu lub niezgodny z warunkami technicznymi, a może odrzucić m.in. z powodu niezgodności z potrzebami społeczności lokalnej (§ 8 ust. 5 i 6). O zmianie zawiadamia się organ, zarząd drogi i policję co najmniej 7 dni wcześniej (§ 12 ust. 1).

Próg zwalniający na drodze prywatnej i drogach wewnętrznych

Na drodze wewnętrznej (osiedle, parking, zakład) ruchem zarządza spółdzielnia, wspólnota albo właściciel (art. 10 ust. 7 Prawa o ruchu drogowym): zatwierdza organizację ruchu, płaci za oznakowanie i stosuje wzory z rozporządzeń (art. 10 ust. 10a), pod groźbą grzywny (art. 85a § 1 Kodeksu wykroczeń). Progi zwalniające na drogach wewnętrznych to zwykle podrzutowe U-17.

Nielegalne progi zwalniające

Samodzielne ułożenie progu na drodze publicznej, nawet przed domem, może zostać uznane za samowolne ustawienie urządzenia ostrzegawczego lub zabezpieczającego (art. 85 § 1 Kodeksu wykroczeń), zagrożone aresztem, ograniczeniem wolności albo grzywną, z obowiązkiem przywrócenia stanu poprzedniego (art. 85 § 3).

Wniosek o progi zwalniające: wzór i gdzie go złożyć

Wniosek o progi zwalniające składasz do zarządcy drogi: przy drodze gminnej do urzędu gminy lub zarządu dróg, przy powiatowej do zarządu powiatu lub powiatowego zarządu dróg, z kopią do starosty. Pismo do zarządu dróg o progi zwalniające to wniosek z działu VIII k.p.a. w sprawie ulepszenia organizacji (…) lepszego zaspokajania potrzeb ludności (art. 241). Organ niewłaściwy przekazuje go w 7 dni (art. 243), odpowiedź należy się w miesiąc (art. 244 § 1 w związku z art. 237 § 1), a na jej brak przysługuje skarga (art. 246).

Przy wielu podpisach lepsza bywa petycja. Petycja o progi zwalniające wskazuje wnoszących, ich miejsce zamieszkania i adres, adresata i przedmiot żądania (art. 4 ust. 2 ustawy o petycjach), a przy grupie osobę reprezentującą; termin rozpatrzenia to 3 miesiące (art. 10 ust. 1).

Podaj fakty: miejsce, klasę drogi, ruch pieszych, brak chodnika, pomiar prędkości (zob. radarowe wyświetlacze prędkości: uzasadnienie zainstalowania). Generator da gotowy wniosek o progi zwalniające: wzór PDF do wydruku.

Wniosek o usunięcie progu zwalniającego

Wniosek o usunięcie progu zwalniającego (albo przebudowę) ma sens, gdy próg narusza warunki techniczne, np. leży bliżej niż 10 m od przejścia, jest listwowy na trasie autobusu albo nie ma P-25. Organ zarządzający ruchem kontroluje prawidłowość zastosowania i funkcjonowania urządzeń (§ 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia o zarządzaniu ruchem), a gdy ani on, ani zarządca nie reagują, wojewoda (§ 3 ust. 2). Sam hałas nie uzasadnia usunięcia zgodnego z przepisami progu.

Kiedy stosować progi zwalniające, a kiedy inne rozwiązania

W strefach tempo 30 i strefach zamieszkania warunki techniczne zalecają urządzenia wymuszające powolną jazdę: progi, zmiany kierunku jazdy i przewężenia (zał. nr 1, pkt 3.2.44 i 5.2.46). Minister może rekomendować wytyczne sytuowania urządzeń (art. 7 ust. 3b Prawa o ruchu drogowym), ale wiążące jest rozporządzenie. Szykana przed progiem może wymusić zwolnienie do 120% granicznej prędkości przejazdu (zob. szykany drogowe). Dane Komendy Głównej Policji za 2025 rok:

Gdzie progów stosować nie wolno: Radarowy wyświetlacz prędkości nie zmienia profilu jezdni, więc nie utrudnia przejazdu karetce ani autobusowi. Przy przejściach sprawdzają się znaki aktywne (zob. bezpieczne przejścia dla pieszych). Wysepkę z azylem oznacza się znakiem C-9 (zał. nr 1, pkt 4.2.9), w słabo oświetlonych miejscach jako znak aktywny C-9, a krawędź może wyróżnić słupek z pulsującym żółtym światłem (zał. nr 4, pkt 2.5), np. aktywny pylon U-5c.

Ceny znaków porównujemy w artykule ile kosztuje znak drogowy. Z naszej oferty:

Najczęstsze pytania

Źródła