Przechodzenie przez jezdnię w miejscach niedozwolonych to jedno z najczęstszych wykroczeń popełnianych przez pieszych w Polsce. Kodeks wykroczeń w art. 97 reguluje kwestie związane z nieprawidłowym przekraczaniem jezdni, co może skutkować nie tylko mandatem, ale przede wszystkim zagrożeniem bezpieczeństwa.

Czym jest wykroczenie z art. 97 Kodeksu Wykroczeń?

Art. 97 Kodeksu Wykroczeń stanowi, że uczestnik ruchu lub inna osoba znajdująca się na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, a także właściciel lub posiadacz pojazdu, który wykracza przeciwko innym przepisom ustawy Prawo o ruchu drogowym lub przepisom wydanym na jej podstawie, podlega karze grzywny do 3000 złotych albo karze nagany. Warto zaznaczyć, że sam art. 97 KW nie stanowi samoistnej przesłanki do ukarania – funkcjonariusz powinien wskazać konkretny przepis Prawa o ruchu drogowym, który został naruszony.

W praktyce najczęściej chodzi o naruszenie przepisów dotyczących przechodzenia przez jezdnię poza wyznaczonymi przejściami dla pieszych lub w miejscach, gdzie jest to zabronione.

Kiedy można przejść przez jezdnię poza przejściem dla pieszych?

Prawo o ruchu drogowym przewiduje kilka sytuacji, w których pieszy może legalnie przekroczyć jezdnię poza wyznaczonym przejściem:

  1. Gdy odległość od najbliższego przejścia dla pieszych przekracza 100 metrów.
  2. Na skrzyżowaniu, jeśli znajduje się ono w odległości mniejszej niż 100 metrów od wyznaczonego przejścia.
  3. Na przejściu sugerowanym (specjalnie oznaczonym miejscu, które nie jest formalnym przejściem dla pieszych).

Należy jednak pamiętać, że przechodzenie przez jezdnię poza przejściem jest dozwolone tylko pod warunkiem, że nie spowoduje zagrożenia bezpieczeństwa ruchu lub utrudnienia ruchu pojazdów. Pieszy ma wtedy obowiązek ustąpić pierwszeństwa pojazdom i przechodzić prostopadle do osi jezdni (najkrótszą drogą).

Gdzie przechodzenie przez jezdnię jest bezwzględnie zabronione?

Istnieją miejsca, gdzie przechodzenie przez jezdnię poza przejściem dla pieszych jest zawsze zabronione, niezależnie od odległości do najbliższego przejścia:

  1. Na obszarze zabudowanym, na drodze dwujezdniowej.
  2. Na drodze, po której kursują tramwaje po torowisku wyodrębnionym z jezdni.
  3. W miejscach, gdzie urządzenia zabezpieczające lub przeszkoda oddzielają drogę dla pieszych albo chodnik od jezdni.
  4. W miejscach o ograniczonej widoczności drogi (np. za ostrym zakrętem).
  5. Przez torowisko wyodrębnione z jezdni poza miejscem do tego przeznaczonym.

Wysokość mandatów za nieprawidłowe przechodzenie przez jezdnię

Za naruszenie przepisów dotyczących przechodzenia przez jezdnię grożą następujące mandaty:

  • 50 zł – za przechodzenie przez jezdnię w miejscu niedozwolonym (naruszenie obowiązku korzystania z przejść dla pieszych).
  • 100 zł – za przechodzenie przez jezdnię na czerwonym świetle.
  • 100 zł – za wchodzenie na jezdnię bezpośrednio przed jadący pojazd w miejscach innych niż przejścia dla pieszych.
  • 50 zł – za wchodzenie na jezdnię bezpośrednio przed jadący pojazd na przejściach dla pieszych.

W przypadku objeżdżania zapór na przejazdach kolejowych i wjeżdżania na przejazdy kolejowe, gdy po drugiej stronie nie ma miejsca do kontynuowania jazdy, kara jest znacznie surowsza i wynosi minimum 2000 złotych.

Zasada 100 metrów – co warto wiedzieć?

Zasada 100 metrów jest często przywoływana przez pieszych jako uzasadnienie przechodzenia przez jezdnię poza przejściem. Jednak warto pamiętać, że:

  1. Zasada ta nie obowiązuje na drogach dwujezdniowych w obszarze zabudowanym.
  2. Jeśli w odległości mniejszej niż 100 m znajduje się przejście nadziemne lub podziemne, pieszy ma obowiązek z niego korzystać.
  3. Nawet jeśli odległość od przejścia przekracza 100 m, pieszy musi przechodzić w sposób bezpieczny, nie powodując zagrożenia ani utrudnienia ruchu.

Jak bronić się przed niesłusznym mandatem?

Jeśli uważasz, że mandat za przechodzenie przez jezdnię w miejscu niedozwolonym został nałożony niesłusznie, masz prawo odmówić jego przyjęcia. W takiej sytuacji:

  1. Sprawa trafi do sądu, który rozstrzygnie, czy doszło do wykroczenia.
  2. Sąd Najwyższy w swoim wyroku (II KRN 71/95) zwrócił uwagę, że nie można automatycznie uznać, że przechodzenie przez jezdnię poza przejściem dla pieszych jest zawsze niedozwolone.
  3. W postępowaniu sądowym możesz powołać się na przepisy zezwalające na przechodzenie poza przejściem (np. zasadę 100 metrów).

Warto jednak rozważyć, czy korzyść z odmowy przyjęcia mandatu przewyższa koszty i czas związany z postępowaniem sądowym.

Najczęstsze błędy pieszych na drodze

Poza przechodzeniem przez jezdnię w miejscach niedozwolonych, piesi często popełniają również inne wykroczenia:

  1. Przebieganie przez jezdnię (nawet na przejściu dla pieszych).
  2. Poruszanie się po jezdni lub drodze dla rowerów mimo obecności chodnika.
  3. Poruszanie się prawą stroną jezdni lub pobocza zamiast lewą (mandat 50 zł).
  4. Niestosowanie elementów odblaskowych poza terenem zabudowanym (mandat od 20 do 500 zł).

Podsumowanie przepisów dotyczących przechodzenia przez jezdnię

Przechodzenie przez jezdnię powinno odbywać się zgodnie z następującymi zasadami:

  1. Przede wszystkim należy korzystać z przejść dla pieszych, przejść nadziemnych lub podziemnych.
  2. Poza przejściem można przechodzić tylko wtedy, gdy odległość od najbliższego przejścia przekracza 100 m (z wyjątkiem dróg dwujezdniowych w obszarze zabudowanym).
  3. Przechodzenie przez jezdnię poza przejściem musi odbywać się prostopadle do osi jezdni.
  4. Pieszy ma obowiązek ustąpić pierwszeństwa pojazdom.
  5. Przechodzenie nie może powodować zagrożenia ani utrudnienia ruchu.

Przestrzeganie tych zasad nie tylko pozwala uniknąć mandatu, ale przede wszystkim zwiększa bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu drogowego.