Art. 97 KW w zw. z art. 47 PRD: mandat za nieprawidłowe parkowanie

Art. 97 KW (Kodeksu wykroczeń) karze każdego, kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu łamie przepisy Prawa o ruchu drogowym, dla których kodeks nie ma osobnego artykułu. Zapis „art. 97 k.w. w zw. z art. 47 p.r.d.” oznacza, że kierowca zaparkował na chodniku wbrew warunkom z art. 47: zostawił pieszym mniej niż 1,5 metra, przednią osią zatamował ruch na jezdni albo wjechał na chodnik pojazdem cięższym niż 2,5 t. Taryfikator przewiduje za to 100 zł mandatu i 1 punkt karny.

Art. 97 KW: co oznacza ten przepis

Artykuł 97 Kodeksu wykroczeń to przepis „zbiorczy”. Sam nie opisuje konkretnego zachowania, tylko karze naruszenie Prawa o ruchu drogowym i rozporządzeń wydanych na jego podstawie. Dlatego w mandacie zawsze pojawia się dopisek „w związku z”, który wskazuje naruszony przepis ustawy.

Przepis działa wyłącznie na drodze publicznej, w strefie zamieszkania i w strefie ruchu. Na prywatnym parkingu osiedlowym bez znaku strefy policja go nie zastosuje, a zakazy egzekwuje właściciel terenu (zob. egzekwowanie zakazu parkowania na terenie prywatnym oraz strefa ruchu a strefa zamieszkania). Odpowiada nie tylko kierowca, ale też właściciel lub posiadacz pojazdu. Art. 97 KW dotyczy również pieszych, co omawiamy w tekście art. 97 KW a przechodzenie w miejscu niedozwolonym. Tutaj zajmujemy się parkowaniem.

Art. 47 Prawa o ruchu drogowym: kiedy wolno parkować na chodniku

Zatrzymanie to unieruchomienie pojazdu niewynikające z warunków lub przepisów ruchu, trwające do 1 minuty, a postój trwa dłużej (art. 2 pkt 29 i 30 PRD). Stanie w korku czy na czerwonym świetle zawsze jest zatrzymaniem. Art. 47 dotyczy obu i mówi o „drodze dla pieszych”, czyli potocznie o chodniku.

Warunki muszą być spełnione łącznie. Liczy się dopuszczalna masa całkowita z dowodu rejestracyjnego, więc kamper czy dostawczak z wpisem 3,5 t na chodnik nie wjadą. Szerokość 1,5 metra mierzy się po zaparkowaniu: to pas wolny dla pieszych, a słup czy drzewo zwężające przejście też się liczą.

Ustęp 2 pozwala postawić w całości na chodniku, przy krawędzi jezdni, samochód osobowy, motocykl, motorower lub wózek rowerowy (przy zachowaniu warunków z pkt 1 i 2). Inny pojazd do 2,5 t stanie tak tylko w miejscu wyznaczonym znakami. Rowery i hulajnogi elektryczne stawia się w miejscu do tego przeznaczonym, a gdy go brak, jak najbliżej zewnętrznej krawędzi chodnika, z zachowaniem 1,5 m dla pieszych (ust. 3).

Zakaz parkowania na chodniku: kiedy obowiązuje

Parkowanie na chodniku jest zabronione, gdy nie spełniasz któregoś warunku art. 47 albo gdy chodnik jest drogą dla pieszych i rowerów lub drogą dla rowerów (tam zatrzymać się może tylko rower, art. 49 ust. 1 pkt 11). Najwięcej wątpliwości budzi znak zakazu. B-35 „zakaz postoju” i B-36 „zakaz zatrzymywania się” obejmują stronę drogi, po której stoją (§ 28 ust. 3 rozporządzenia o znakach), czyli także chodnik.

Wyjątek musi wynikać z oznakowania. Według wytycznych (załącznik nr 1 do rozporządzenia o warunkach technicznych dla znaków, pkt 3.2.36) zarządca wskazuje go znakiem D-15, D-18 lub D-19, znakami P-18 lub P-19 albo tabliczką z napisem „Nie dotyczy chodnika (pobocza)”. Różnice między znakami opisuje tekst zakaz zatrzymywania się a zakaz postoju.

Parkowanie na chodniku pod blokiem podlega tym samym zasadom, jeśli ulica osiedlowa jest drogą publiczną. W strefie zamieszkania (znak D-40) postój jest dozwolony tylko w miejscach wyznaczonych (art. 49 ust. 2 pkt 4), a za postój poza nimi grozi 100 zł (lp. 179). Więcej w tekstach miejsce parkingowe pod blokiem i strefa zamieszkania: przepisy i mandaty.

Parkowanie przed przejściem dla pieszych i przy skrzyżowaniu: zasada 10 metrów

Art. 49 ust. 1 PRD wylicza miejsca, w których nie wolno się nawet zatrzymać, bez względu na znaki.

Parkowanie przy skrzyżowaniu: 10 m liczy się w każdą stronę. Parkowanie przed przejściem dla pieszych: zakaz obejmuje 10 m przed pasami, a na ulicy z jednym pasem w każdym kierunku także 10 m za nimi. Na drodze jednokierunkowej wolno stanąć tuż za przejściem, jeśli nie zabrania tego znak. Zobacz też skrzyżowanie równorzędne i przejazdy kolejowo-drogowe.

Ten sam artykuł zakazuje zatrzymania m.in. w tunelu i na moście, mniej niż 15 m od przystanku, mniej niż 10 m przed znakiem, który auto by zasłoniło, oraz przy lewej krawędzi jezdni (z wyjątkami w obszarze zabudowanym, opisanymi w tekście droga jednokierunkowa). Ustęp 2 zakazuje postoju, który utrudnia wjazd do bramy lub garażu albo blokuje inne prawidłowo zaparkowane auto.

Dlaczego zakaz przy przejściu jest tak ostry

Auto stojące tuż przed zebrą zasłania pieszego. Według raportu KGP „Wypadki drogowe w Polsce w 2025 roku” na przejściach doszło do 2 308 wypadków (54,3% wszystkich wypadków z pieszymi), w których zginęło 105 osób. Wejście na jezdnię zza pojazdu lub przeszkody było przyczyną 91 wypadków z winy pieszych.

Mandat za złe parkowanie: taryfikator i punkty karne 2026

Kwoty określa taryfikator (rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów, tabela B w brzmieniu od 1 stycznia 2022 r.), a punkty rozporządzenie MSWiA z 29 maja 2026 r. o ewidencji kierujących. Zestawienie dla parkowania w niedozwolonym miejscu:

Mandat za parkowanie na zakazie postoju (B-35) to 100 zł i 1 punkt. Zakaz zatrzymywania się ma własne pułapki, opisane w tekście niestosowanie się do znaku B-36. Gdy jednym zaparkowaniem złamiesz kilka przepisów, do ewidencji trafią wszystkie naruszenia (§ 3 ust. 2 rozporządzenia o punktach), ale z grupy kodów C 19, H 18–H 20 i H 28 punkty liczy się tylko za najpoważniejsze (§ 3 ust. 3 pkt 3).

Kodeks wyznacza górną granicę kary za art. 97 na 3000 zł. Auto, które zatarasuje przejazd, może też oznaczać wykroczenie z art. 90 KW (tamowanie ruchu): od 29 stycznia 2026 r. prowadzącemu pojazd mechaniczny grozi za nie ograniczenie wolności albo grzywna nie niższa niż 500 zł.

Odholowanie auta na koszt właściciela

Art. 130a ust. 1 PRD nakazuje usunąć pojazd na koszt właściciela, gdy stoi tam, gdzie jest to zabronione, i utrudnia ruch lub zagraża bezpieczeństwu (pkt 1), gdy bez karty parkingowej zajmuje kopertę (pkt 4) albo gdy stoi pod znakiem z tabliczką T-24 (pkt 5, § 28 ust. 5 rozporządzenia o znakach).

Wezwanie z art. 97 KW: co zrobić jako właściciel lub świadek

Wezwanie przychodzi zwykle wtedy, gdy kierowcy nie było przy aucie, a strażnik lub policjant zrobił zdjęcie i ustalił właściciela. Straż miejska kontroluje przepisy o zatrzymaniu i postoju i może żądać wskazania kierującego (art. 129b ust. 2 pkt 2 lit. a i ust. 3 pkt 7 PRD). Możliwości są cztery:

1. Prowadziłeś sam. Przyjmujesz mandat, nałożony najpóźniej 60 dni od ustalenia sprawcy (art. 97 § 1 KPoW). Mandat kredytowany płacisz w 7 dni, zaoczny (za wycieraczką) w 14 dni (art. 98 § 3 i 5 KPoW).
2. Prowadził ktoś inny. Wskazujesz tę osobę (art. 78 ust. 4 PRD). Wyjątek: auto użyła wbrew Twojej woli i wiedzy nieznana osoba.
3. Nie wskazujesz nikogo. To wykroczenie z art. 96 § 3 KW: grzywna do 30 000 zł (art. 24 § 1a KW), mandat do 8000 zł (art. 96 § 1d KPoW).
4. Jesteś świadkiem. Wezwanie świadka nie oznacza zarzutu.

Karalność wykroczenia ustaje po roku od jego popełnienia. Jeśli w tym czasie wszczęto postępowanie, termin wydłuża się o kolejne 2 lata (art. 45 § 1 KW).

Czy można odmówić przyjęcia mandatu z art. 97 KW

Tak (art. 97 § 2 KPoW). Policja lub straż kieruje wtedy do sądu wniosek o ukaranie (art. 99 KPoW). Sąd nie jest związany taryfikatorem: może wymierzyć grzywnę do 3000 zł albo naganę, odstąpić od kary (art. 39 KW) lub poprzestać na pouczeniu (art. 41 KW). Odmowa ma sens, gdy masz dowody, np. zdjęcie z miarką pokazujące 1,5 m albo tabliczkę „Nie dotyczy chodnika”. Przyjęty mandat sąd uchyla tylko wyjątkowo, np. gdy ukarano za czyn, który nie jest wykroczeniem, i to na wniosek złożony w 7 dni od uprawomocnienia mandatu (art. 101 § 1 KPoW). Wątpliwości co do pomiaru czy oznakowania zgłaszaj więc przed przyjęciem mandatu.

Dla zarządcy drogi: jak oznakować parkowanie na chodniku

Gmina, która chce uporządkować parkowanie na chodnikach, stosuje znak D-18 „parking” z tabliczką T-30. Tabliczka pokazuje sposób ustawienia pojazdu i ogranicza miejsce do pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 2,5 t (§ 52 ust. 2 rozporządzenia o znakach). Wytyczne (załącznik nr 1, pkt 5.2.18) opisują dziewięć odmian, od T-30a do T-30i, a koniec odcinka oznacza D-18 z tabliczką T-3a. Warunki z wytycznych:

• całe auto prostopadle na chodniku tylko przy szerokości chodnika powyżej 6 m i z pozostawieniem min. 1,5 m dla pieszych;
• tabliczek T-30d do T-30i nie wolno stosować, jeśli na jezdni obowiązuje zakaz zatrzymywania się lub postoju;
• parkingu, nawet częściowo, nie wyznacza się na chodniku z wysokim krawężnikiem;
• na odcinkach dopuszczonych do parkowania zaleca się obniżenie krawężnika oraz fizyczne oddzielenie pojazdów od pieszych.

Stanowiska dla pojazdów osób niepełnosprawnych powinny mieć nawierzchnię barwy niebieskiej (załącznik nr 2, pkt 5.2.4). Od 2 grudnia 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 2066) w znaku P-18 umieszcza się napis „EV”, „CNG”, „LNG” lub „H2”, a stanowiska dla aut elektrycznych i wodorowych mogą mieć nawierzchnię zieloną. Od 19 lutego 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 132) oznaczenie „EV” obejmuje pojazdy elektryczne i hybrydowe. Zmiana oznakowania wymaga projektu organizacji ruchu, a ceny tablic zebraliśmy w tekście ile kosztuje znak drogowy.

Znaki, tabliczki i słupki do takiego oznakowania produkujemy zgodnie z warunkami technicznymi:

Pozostałe tabliczki: kategoria tabliczki do znaków drogowych, słupki omawia tekst słupki przy drodze. Fizyczne oddzielenie, o którym mówią wytyczne, zapewniają też separatory parkingowe, które rozdzielają stanowiska postojowe i pasy ruchu.

Najczęstsze pytania

Źródła