Konstrukcje drogowe to stalowe lub aluminiowe konstrukcje wsporcze, na których mocuje się znaki, drogowskazy, tablice i znaki zmiennej treści. Są cztery podstawowe rodzaje: słupki, konstrukcje kratownicowe, wysięgniki i bramownice. O wyborze decydują wielkość oznakowania i jego miejsce: obok jezdni albo nad nią, gdzie dolna krawędź tablicy musi wisieć co najmniej 5,00 m nad nawierzchnią.
- Gdy wymagają tego warunki lokalne, na jednym słupku lub wysięgniku wolno umieścić dwa albo trzy znaki (pkt 1.5.2 załącznika nr 1 do warunków technicznych).
- Części konstrukcji z betonu nie mogą wystawać ponad grunt więcej niż 0,15 m.
- Na drodze z prędkością dopuszczalną powyżej 50 km/h konstrukcja wsporcza ma być bezpieczna biernie, a jeśli nie jest, osłania się ją barierą ochronną (§ 87 przepisów techniczno-budowlanych dla dróg).
- Od 19 lutego 2026 r. drogowskaz tablicowy dla jezdni głównej autostrady i drogi ekspresowej to E-2d nad jezdnią, czyli na bramownicy albo wysięgniku.
- W 2025 r. w wypadkach z najechaniem na słup lub znak zginęło 36 osób (KGP).
Co to są konstrukcje drogowe
Konstrukcje drogowe to konstrukcje wsporcze oznakowania pionowego: wszystko, co trzyma znak, tablicę albo urządzenie nad terenem lub jezdnią. Wymagania określa załącznik nr 1 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych. Akapit pierwszy pkt 1.5.2 zmieniono w grudniu 2022 r.
Znaki umocowuje się na bezpiecznych konstrukcjach wsporczych, wykonanych z materiałów trwałych. Nie wykonuje się z betonu tych części konstrukcji wsporczych, które wystają powyżej poziomu gruntu więcej niż 0,15 m.Pkt 1.5.2 załącznika nr 1, w brzmieniu z Dz.U. 2022 poz. 2377
Konstrukcje mają odpowiadać przepisom o wyrobach budowlanych oraz normie albo europejskiej lub krajowej ocenie technicznej. Wcześniej przepis mówił o aprobatach technicznych i certyfikatach zgodności z Polską Normą. Zamiast osobnej konstrukcji wolno wykorzystać słup telekomunikacyjny, latarnię, słup trakcyjny, maszt sygnalizatora, ścianę budynku albo element obiektu inżynierskiego. Więcej w tekście o zasadach umieszczania znaków drogowych.
Rodzaje konstrukcji drogowych
W ofercie TIOMAN, tak jak w całej branży, konstrukcje wsporcze dzielą się według tego, co niosą i gdzie stoją. Wszystkie stalowe elementy z tabeli są ocynkowane.
| Rodzaj | Co niesie | Gdzie stoi | Przykład z oferty TIOMAN |
|---|---|---|---|
| Słupek | 1–3 znaki, tabliczki | obok jezdni, na chodniku, wysepce | rura stalowa, długości 3,5–4,9 m, betonowana w gruncie |
| Kratownica (noga kratowa) | drogowskazy tablicowe, tablice wielkopowierzchniowe | obok jezdni | rura 60,3×2,0 mm z prętem 14 mm, dowolna długość |
| Wysięgnik | znak lub tablica nad pasem, VMS | przy krawędzi, ramię nad jezdnią | rura stalowa 48,3–76,1 mm albo konstrukcja ażurowa |
| Bramownica | drogowskazy E-2b i E-2d, VMS, kamery, czujniki | nad całą jezdnią | stal, montaż do zabetonowanych koszy zbrojeniowych, zawsze z projektem budowlanym |
Słupki do znaków drogowych
Słupki do znaków drogowych to najprostsza i najliczniejsza grupa. Stalowa ocynkowana rura trafia do betonowego fundamentu, a znaki przykręca się do niej obejmami. Jeśli warunki lokalne tego wymagają, na jednym słupku umieszcza się dwa albo trzy znaki w układzie pionowym lub poziomym. Ze znakiem A-7 może wisieć tylko jeden znak ostrzegawczy, zakazu lub nakazu albo jeden ze znaków D-2, D-6, D-6a, D-6b. Tarczę odchyla się o około 5° w kierunku jezdni. Długość słupka wynika z wymaganej wysokości montażu znaków drogowych, wysokości tarcz i części ukrytej w fundamencie.
Konstrukcje kratownicowe
Konstrukcje kratownicowe stosuje się, gdy pojedyncza rura nie uniesie tablicy albo jej parcia wiatru. Kratownice drogowe składają się z rur połączonych prętami, więc przy tej samej sztywności ważą mniej niż profil pełny i słabiej zasłaniają widok. Dwie nogi kratowe trzymają np. drogowskaz tablicowy E-2a. Z kratownic buduje się też ramiona wysięgników i rygle bramownic.
Wysięgnik do znaków drogowych
Wysięgnik do znaków drogowych to słup przy krawędzi jezdni z ramieniem nad pasem ruchu. Sprawdza się, gdy znak ma dotyczyć jednego pasa (np. F-11 „kierunki na pasie ruchu”) albo gdy obok jezdni brakuje miejsca. Wysięgniki drogowe robimy z rur stalowych albo jako konstrukcje ażurowe, w tym w wersji pod tablicę zmiennej treści.
Bramownica drogowa
Bramownica drogowa przekrywa całą jezdnię: dwie podpory i rygiel z kratownicy albo z profilu pełnego. Bramownice drogowe niosą drogowskazy nad pasami, znaki zmiennej treści, kamery i czujniki pomiaru ruchu. Każda bramownica powstaje według indywidualnego projektu, który uwzględnia ciężar tablic, wiatr i warunki gruntowe.
Wysięgnik czy bramownica: co mówią przepisy
Przepisy nie wskazują wprost rodzaju konstrukcji, ale mówią, które oznakowanie wisi nad jezdnią.
- Drogowskazy na autostradach i drogach ekspresowych. Od 19 lutego 2026 r. drogowskazy tablicowe umieszcza się nad jezdniami głównymi (E-2d), a przy jezdniach dodatkowych i zbierająco-rozprowadzających obok jezdni (E-2a) albo nad nią (E-2b). Stoją w odległości do 50 m od skrzyżowania, a przy pasie wyłączania tam, gdzie osiąga pełną szerokość (pkt 6.3.2.2 w brzmieniu z Dz.U. 2026 poz. 132). Starsze drogowskazy mogą zostać najdłużej 10 lat (§ 2).
- Drogowskazy na innych drogach. Szczególnie w miastach zaleca się drogowskazy nad jezdnią, jeśli w danym kierunku są więcej niż dwa pasy ruchu i taka lokalizacja poprawi czytelność.
- Znaki i tablice zmiennej treści. Umieszcza się je nad pasami ruchu na konstrukcjach bramowych albo obok jezdni z zachowaniem skrajni (pkt 1.6.1 i 1.6.5 załącznika nr 1).
konstrukcje wsporcze dla tablic zmiennej treści wykonujemy także z pomostami serwisowymi.
Wysokość, skrajnia i odległość od jezdni
Znak umieszczony nad jezdnią wisi co najmniej 5,00 m nad nawierzchnią, licząc do dolnej krawędzi tablicy (tabela 1.11 w brzmieniu z 2022 r.). Wyjątkiem są znaki na obiektach inżynierskich o obniżonej skrajni. Rygiel bramownicy i ramię wysięgnika nie mogą też wchodzić w skrajnię: ma ona co najmniej 5,00 m na drogach klasy A i S oraz 4,50 m na drogach klasy GP, G, Z, L i D (§ 80 ust. 1 przepisów techniczno-budowlanych dla dróg). Nad chodnikiem i drogą dla rowerów skrajnia ma 2,50 m.
Na drodze z poboczem podporę stawia się tak, by znak był co najmniej 0,5 m od krawędzi korony drogi. Gdy teren na to nie pozwala, znak wolno postawić na poboczu, 0,50 m od krawędzi jezdni albo od krawędzi pobocza utwardzonego. Na szerokim nasypie dopuszcza się odległość do 5 m od krawędzi jezdni (pkt 1.5.3).
Bierne bezpieczeństwo konstrukcji wsporczych
Sztywna podpora przy szybkiej drodze to przeszkoda. Przepisy techniczno-budowlane dla dróg stawiają warunek:
Na drodze, na której prędkość dopuszczalna wynosi więcej niż 50 km/h, konstrukcja wsporcza urządzenia drogi powinna spełniać warunki w zakresie biernego bezpieczeństwa. W przeciwnym przypadku projektuje się barierę ochronną.§ 87 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 24 czerwca 2022 r., Dz.U. 2022 poz. 1518
W strefie bez przeszkód, czyli w pasie przy jezdni, który ma ograniczać skutki zjechania z drogi, z konstrukcji wsporczych dopuszcza się tylko bezpieczne biernie (§ 26 ust. 3 i 4). Wymagania i badania zderzeniowe takich konstrukcji opisuje norma PN-EN 12767. Klasyfikuje ona konstrukcje według prędkości zderzenia oraz pochłaniania energii: HE (wysokie), LE (niskie) i NE (konstrukcja niepochłaniająca energii). Szczegóły i wyniki testów naszych masztów opisujemy na stronie bezpiecznych konstrukcji TIOMAN T-SAFE, a ofertę zbiera kategoria konstrukcje bezpieczne zgodne z EN 12767.
Jeżeli konstrukcja nie jest bezpieczna biernie, przed nią staje bariera. Kiedy ją stosować, wyjaśniają wytyczne stosowania barier ochronnych. Przegląd typów znajdziesz w tekście o tym, jakie są rodzaje barier drogowych.
| Rodzaj wypadku (2025) | Wypadki | Zabici | Ranni |
|---|---|---|---|
| Najechanie na drzewo | 1 003 | 239 | 1 173 |
| Najechanie na barierę ochronną | 247 | 34 | 321 |
| Najechanie na słup, znak | 290 | 36 | 351 |
| Wszystkie wypadki | 20 925 | 1 660 | 24 590 |
Obciążenia, ocynk ogniowy i fundament
Konstrukcja drogowa przenosi ciężar tablic i oddziaływania klimatyczne: parcie wiatru na powierzchnię tablicy, oblodzenie i zmiany temperatury. Dlatego bramownice i wysięgniki pod duże tablice wykonujemy zawsze według projektu, a fundament to zwykle zabetonowany kosz zbrojeniowy, do którego przykręca się podporę.
Przed korozją chroni ocynk ogniowy, czyli zanurzenie gotowego elementu w roztopionym cynku. Norma PN-EN ISO 1461 uzależnia minimalną grubość powłoki od grubości stali (elementy niewirowane):
| Grubość stali | Średnia grubość powłoki | Minimum miejscowe |
|---|---|---|
| powyżej 6 mm | 85 µm | 70 µm |
| powyżej 3 mm do 6 mm | 70 µm | 55 µm |
| od 1,5 mm do 3 mm | 55 µm | 45 µm |
Montaż konstrukcji drogowych
TIOMAN projektuje, produkuje i montuje konstrukcje drogowe: od fundamentów i zbrojeń, przez słupki, kratownice i bramownice, po zawieszenie tablic, PVMS i VMS. Ekipy mają pojazdy HDS i podnośniki koszowe. Na czas prac przygotowujemy też tymczasową organizację ruchu (więcej w tekście o projekcie organizacji ruchu). Zobacz kompleksowe montaże i poradnik o montażu znaków drogowych. Koszty tarcz i słupków zebraliśmy w artykule ile kosztuje znak drogowy.
Najczęstsze pytania
Jakie są rodzaje konstrukcji drogowych do znaków i tablic?
Słupki (jeden do trzech znaków), konstrukcje kratownicowe pod duże tablice obok jezdni, wysięgniki z ramieniem nad pasem ruchu i bramownice nad całą jezdnią.
Czym różni się wysięgnik od bramownicy?
Wysięgnik ma jedną podporę przy krawędzi jezdni i ramię nad jednym lub dwoma pasami. Bramownica ma dwie podpory i rygiel nad całą jezdnią, więc uniesie kilka drogowskazów i tablice zmiennej treści nad każdym pasem.
Kiedy stosuje się konstrukcje kratownicowe zamiast słupków rurowych?
Gdy tablica jest za duża lub za ciężka dla pojedynczej rury, np. drogowskaz tablicowy, tablica przeddrogowskazowa albo tablica z nazwą miejscowości.
Jakie obciążenia musi przenosić konstrukcja drogowa?
Ciężar tablic i urządzeń, parcie wiatru na powierzchnię tablicy oraz oblodzenie. Przy bramownicach i wysięgnikach liczy je konstruktor w projekcie.
Dlaczego konstrukcje drogowe ocynkowuje się ogniowo?
Cynk chroni stal przed korozją, także we wnętrzu rur i na spoinach. Norma PN-EN ISO 1461 wymaga np. średnio 85 µm cynku na stali grubszej niż 6 mm.
Na czym polega bierne bezpieczeństwo konstrukcji wsporczych?
Konstrukcja bezpieczna biernie przy uderzeniu auta łamie się, odrywa albo odkształca tak, by ograniczyć obrażenia osób w pojeździe. Bada się to zgodnie z normą PN-EN 12767. Na drogach z prędkością powyżej 50 km/h jest to wymóg, chyba że konstrukcję osłania bariera ochronna.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach, tekst jednolity Dz.U. 2019 poz. 2311, załącznik nr 1, pkt 1.5.2, 1.5.3, 1.6.1, 1.6.5. Dziennik Ustaw (ELI)
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 14 października 2022 r. zmieniające powyższe, Dz.U. 2022 poz. 2377 (pkt 1.5.2, tabela 1.11). Dziennik Ustaw (ELI)
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 14 stycznia 2026 r. zmieniające powyższe, Dz.U. 2026 poz. 132 (pkt 6.3.2.1 i 6.3.2.2, § 2). Dziennik Ustaw (ELI)
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych, Dz.U. 2022 poz. 1518 ze zm., § 2 pkt 21, § 26, § 80, § 87. Dziennik Ustaw (ELI)
- Komenda Główna Policji, „Wypadki drogowe w Polsce w 2025 roku”, rozdz. IV „Rodzaje wypadków drogowych”. statystyka.policja.pl
- Galvanizers Association, opis normy EN ISO 1461 (grubości powłok). galvanizing.org.uk
- PN-EN 12767 „Bierne bezpieczeństwo konstrukcji wsporczych urządzeń drogowych. Wymagania i metody badań”.
Recent Comments