Gdzie zgłosić zły stan drogi gminnej? Zgłoszenie, wzór pisma i skarga na stan drogi gminnej

Zły stan drogi gminnej zgłaszasz jej zarządcy, czyli wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta, w praktyce do urzędu gminy lub gminnego zarządu dróg. Wystarczy pismo albo e-mail z imieniem, nazwiskiem, adresem, dokładnym miejscem usterki i zdjęciami. Gmina ma miesiąc na odpowiedź. Jeśli zignoruje zgłoszenie, składasz skargę na stan drogi gminnej do rady gminy, bo to ona rozpatruje skargi na wójta (art. 229 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego).

Kto odpowiada za stan drogi gminnej

Za drogi gminne odpowiada gmina, a w jej imieniu zarządca drogi. Ustawa o drogach publicznych wskazuje go wprost: dla dróg gminnych jest to wójt (burmistrz, prezydent miasta) (art. 19 ust. 2 pkt 4). Droga gminna jest własnością gminy (art. 2a ust. 2), a sprawy gminnych dróg, ulic, mostów i placów należą do zadań własnych gminy (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym). Zarządca może działać przez jednostkę organizacyjną, na przykład miejski zarząd dróg (art. 21 ust. 1), dlatego w większych miastach zgłoszenie trafia do zarządu dróg, a w małej gminie do urzędu.

Wyjątkiem są miasta na prawach powiatu. Tam prezydent miasta jest zarządcą wszystkich dróg publicznych w granicach miasta, także krajowych, wojewódzkich i powiatowych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych (art. 19 ust. 5).

Drogą gminną jest tylko ta, którą rada gminy zaliczyła do tej kategorii w uchwale, po zasięgnięciu opinii zarządu powiatu (art. 7 ust. 2). Drogi niezaliczone do żadnej kategorii, w tym osiedlowe, dojazdy do pól i drogi na prywatnych działkach, są drogami wewnętrznymi. Ich budowa, remont i utrzymanie należą do zarządcy terenu, a gdy go nie ma, do właściciela (art. 8 ust. 2 i 3). Status drogi sprawdzisz według poradnika jak sprawdzić, kto jest zarządcą drogi, a numer drogi ustalisz według tekstu jak sprawdzić numer drogi gminnej.

Obowiązki gminy wobec drogi gminnej: utrzymanie, naprawa i remont

Utrzymanie dróg gminnych ma w ustawie konkretną treść. Art. 20 ustawy o drogach publicznych wylicza obowiązki każdego zarządcy drogi. Dla mieszkańca, który chce wymusić naprawę, najważniejsze są cztery punkty:

• pkt 4: utrzymanie części drogi, urządzeń drogi, drogowych obiektów inżynierskich, znaków drogowych, sygnałów drogowych i urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego,
• pkt 10: okresowe kontrole stanu dróg, w tym wskazanie usterek, które wymagają prac konserwacyjnych lub naprawczych, ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa ruchu,
• pkt 11: wykonywanie robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających,
• pkt 14: wprowadzanie ograniczeń lub zamykanie dróg, gdy występuje bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa osób lub mienia.

Ustawa odróżnia też utrzymanie od remontu. Utrzymanie drogi to wykonywanie robót konserwacyjnych, porządkowych i innych zmierzających do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu, w tym także odśnieżanie i zwalczanie śliskości zimowej (art. 4 pkt 20). Remont drogi to roboty przywracające jej pierwotny stan, także przy użyciu innych materiałów (art. 4 pkt 19). Podniesienie parametrów, na przykład poszerzenie albo zmiana nawierzchni z gruntowej na asfaltową, to już przebudowa (art. 4 pkt 18). Przy remoncie drogi gminnej przepisy działają więc na korzyść mieszkańca w zakresie łatania dziur i odśnieżania, bo to bieżące obowiązki zarządcy. Przebudowa i utwardzenie zależą od planów finansowych gminy (art. 20 pkt 2) i od uchwały budżetowej.

Jeśli gmina nie ma pieniędzy na natychmiastową naprawę, powinna przynajmniej ostrzec kierowców znakiem A-11, a przy koleinach dodać tabliczkę T-13. Brak takiego oznakowania przed głębokimi wybojami to argument w zgłoszeniu i w sprawie o odszkodowanie.

Gdzie zgłosić zły stan drogi gminnej: dziurę, nieprzejezdność, znak

Adresat zależy od tego, co jest zepsute. Zarządca drogi odpowiada za nawierzchnię, pobocza i odwodnienie, a starosta zarządza ruchem na drogach powiatowych i gminnych (art. 10 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym), więc przy oznakowaniu masz dwóch adresatów.

Gdzie zgłosić dziurę w drodze, jeśli nie wiesz, czyja jest? Wyślij zgłoszenie do urzędu gminy. Organ, który dostał skargę albo wniosek nie w swojej sprawie, musi w ciągu 7 dni przekazać je właściwemu organowi i zawiadomić o tym autora (art. 231 § 1 i art. 243 k.p.a.). Ta sama zasada dotyczy dziury w jezdni drogi powiatowej czy wojewódzkiej.

Przy znakach warto wiedzieć więcej. Rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach nakłada na zarząd drogi obowiązek umieszczania i utrzymania znaków na własny koszt (§ 11). Organ zarządzający ruchem, czyli przy drogach gminnych starosta, przeprowadza co najmniej raz na 6 miesięcy kontrolę prawidłowości zastosowania, wykonania, funkcjonowania i utrzymania wszystkich znaków drogowych (§ 12 ust. 5) i może żądać wymiany zniszczonych lub uszkodzonych znaków (§ 12 ust. 6). Gdzie zgłosić uszkodzony znak drogowy? Do zarządcy drogi, z kopią do starostwa. Więcej o tym w tekście kto stawia znaki drogowe, a sytuację kierowcy, który sam uszkodził znak, opisujemy w artykule uderzyłem w znak i uciekłem.

Jak skutecznie zgłosić usterkę: forma, treść i terminy

Zgłoszenie złego stanu drogi to w języku Kodeksu postępowania administracyjnego skarga albo wniosek. O tym, którym z nich jest Twoje pismo, decyduje treść, a nie tytuł (art. 222). Skarga dotyczy zaniedbania lub nienależytego wykonywania zadań przez organ albo jego pracowników (art. 227). Wniosek dotyczy na przykład usprawnienia pracy i lepszego zaspokajania potrzeb ludności (art. 241). Pismo z prośbą o załatanie dziury jest zwykle wnioskiem, a pismo o tym, że gmina od miesięcy nie reaguje, skargą.

1. Forma. Skargi i wnioski można wnosić pisemnie, faksem, pocztą elektroniczną albo ustnie do protokołu (§ 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków). Dla pewności wybierz list polecony, wizytę w biurze podawczym z kopią do potwierdzenia albo skrzynkę gminy w ePUAP lub e-Doręczeniach. Przyjmujący potwierdza złożenie, jeśli tego zażądasz (§ 7).
2. Dane. Podaj imię, nazwisko i adres. Pismo bez nich pozostaje bez rozpoznania (§ 8 ust. 1 tego rozporządzenia).
3. Lokalizacja. Nazwa ulicy, numer drogi, najbliższy numer domu albo współrzędne GPS z telefonu. Przy długim odcinku opisz początek i koniec.
4. Opis i dowody. Co jest uszkodzone, od kiedy, jak duży jest ubytek. Dołącz zdjęcia z datą, najlepiej z przedmiotem dającym skalę, i informację o zagrożeniu, na przykład że dzieci idą tamtędy do szkoły.
5. Żądanie. Napisz, czego oczekujesz: naprawy, oznakowania do czasu naprawy, odśnieżania, wymiany znaku, ujęcia remontu w budżecie.

Terminy są takie same dla skargi i wniosku: bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca (art. 237 § 1 i art. 244 § 1). Jeżeli gmina nie zdąży z wnioskiem, musi w tym terminie poinformować, co zrobiła i kiedy sprawę załatwi (art. 245). Za złożenie skargi nie możesz ponieść żadnego uszczerbku (art. 225 § 1), a skargę lub wniosek wolno złożyć w interesie publicznym, nie tylko własnym (art. 221 § 3). Nie musisz więc mieszkać przy tej drodze.

Pismo do gminy w sprawie drogi: wzór i generator

Pismo do wójta gminy w sprawie drogi, pismo do burmistrza w sprawie drogi i wniosek do prezydenta miasta mają tę samą budowę. Różni je tylko adresat. Generator poniżej przygotuje wniosek o naprawę drogi gminnej, wniosek o utwardzenie drogi gminnej, zgłoszenie uszkodzonego znaku albo skargę do rady gminy. Dobiera podstawę prawną do rodzaju problemu i dopisuje, gdzie wysłać pismo oraz ile czekać na odpowiedź.

Wydruk podpisz własnoręcznie, a pismo w ePUAP profilem zaufanym. Zachowaj kopię z datą wpływu, bo od niej liczysz miesiąc na odpowiedź.

Skarga na stan drogi gminnej: gdy gmina nie reaguje

Skargę na wójta, burmistrza albo prezydenta miasta oraz na kierowników gminnych jednostek, w tym gminnego zarządu dróg, rozpatruje rada gminy (art. 229 pkt 3 k.p.a.). Rada powołuje w tym celu komisję skarg, wniosków i petycji, w której zasiadają radni ze wszystkich klubów (art. 18b ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym). Skargę adresujesz do rady gminy, na ręce przewodniczącego, i składasz w urzędzie gminy. Rada ma na nią miesiąc (art. 237 § 1). Skarga na bezczynność gminy w sprawie drogi powinna wskazywać datę pierwszego zgłoszenia, brak odpowiedzi albo brak działań i to, czego oczekujesz.

Jeśli rada uzna skargę za bezzasadną, a Ty ponowisz ją bez nowych okoliczności, rada może podtrzymać stanowisko bez zawiadamiania Cię (art. 239 § 1). Kolejne pismo opieraj więc na nowych faktach: zdjęciach, szkodzie, piśmie innych mieszkańców.

Jak zmusić gminę do remontu lub utwardzenia drogi

Dziurę w istniejącej nawierzchni gmina musi naprawić, bo to utrzymanie drogi. Z utwardzeniem jest inaczej: zamiana drogi gruntowej na asfaltową czy z kostki to przebudowa, a o jej kolejności decyduje budżet. Dlatego jak zmusić gminę do utwardzenia drogi? Przepisy nie dają mieszkańcowi roszczenia o asfalt. Dają za to kilka narzędzi, które przenoszą sprawę do budżetu.

Interpelacja radnego

Radni mogą kierować do wójta interpelacje i zapytania. Wójt odpowiada na piśmie najpóźniej w 14 dni, a treść pytań i odpowiedzi publikuje się w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 24 ust. 3–7 ustawy o samorządzie gminnym). Publiczna odpowiedź często ujawnia, w którym roku droga jest w planie.

Fundusz sołecki i budżet obywatelski

Na wsi utwardzenie odcinka drogi gminnej można sfinansować z funduszu sołeckiego, o ile rada gminy go wyodrębniła. Środki idą na przedsięwzięcia będące zadaniami własnymi gminy, które służą poprawie warunków życia mieszkańców (art. 2 ust. 6 ustawy o funduszu sołeckim). Oświetlenie dróg też jest zadaniem własnym gminy, więc z tych środków można sfinansować np. latarnie hybrydowe, zasilane z panelu fotowoltaicznego i turbiny wiatrowej, przy nieoświetlonym odcinku bez dostępu do sieci. Wniosek uchwala zebranie wiejskie z inicjatywy sołtysa, rady sołeckiej albo co najmniej 15 pełnoletnich mieszkańców, a sołtys przekazuje go wójtowi do 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy (art. 5 ust. 2 i 4). Od 1 stycznia 2026 r. rada gminy, która wyodrębniła fundusz sołecki, może wydzielić podobne środki także dla osiedli i innych jednostek pomocniczych (art. 7a). W miastach na prawach powiatu budżet obywatelski jest obowiązkowy i wynosi co najmniej 0,5% wydatków gminy (art. 5a ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym).

Petycja i obywatelska inicjatywa uchwałodawcza

Petycję do rady gminy rozpatruje rada w ciągu 3 miesięcy (art. 9 ust. 2 i art. 10 ust. 1 ustawy o petycjach), ale sposobu jej załatwienia nie można zaskarżyć (art. 13 ust. 2). Mocniejsza jest obywatelska inicjatywa uchwałodawcza. Projekt uchwały, na przykład o zaliczeniu drogi do kategorii dróg gminnych, mogą złożyć mieszkańcy z czynnym prawem wyborczym: co najmniej 100 osób w gminie do 5 000 mieszkańców, 200 w gminie do 20 000 i 300 w większej. Rada musi zająć się nim najpóźniej po 3 miesiącach (art. 41a ust. 2 i 3). Projektu uchwały budżetowej ani jej zmiany mieszkańcy nie złożą, bo tę inicjatywę ma wyłącznie wójt (art. 233 ustawy o finansach publicznych).

Nadzór budowlany

Droga jest budowlą, a dokładniej obiektem liniowym w rozumieniu Prawa budowlanego (art. 3 pkt 3 i 3a). Jeśli obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji usunięcie nieprawidłowości i wyznacza termin (art. 66 ust. 1). Przy drogach gminnych organem pierwszej instancji jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego (art. 83 ust. 1). Zawiadomienie do PINB ma sens przy poważnych zniszczeniach, takich jak zapadnięta jezdnia, podmyty przepust czy uszkodzony mostek, a nie przy pojedynczej dziurze.

Ile dróg gminnych w Polsce nie ma twardej nawierzchni

Według Banku Danych Lokalnych GUS na koniec 2024 roku drogi gminne o nawierzchni gruntowej miały w Polsce 94 490,1 km, a o nawierzchni twardej 153 516,5 km. Gruntowe stanowiły więc około 38% sieci dróg gminnych. W 2019 roku było ich 108 292,9 km. W ciągu pięciu lat ubyło ok. 13,8 tys. km dróg gruntowych.

W policyjnych statystykach dziura rzadko jest bezpośrednim powodem wypadku. W raporcie Komendy Głównej Policji „Wypadki drogowe w Polsce w 2025 roku”, w zestawieniu rodzajów wypadków, najechanie na dziurę lub wybój to 49 wypadków (0,2% wszystkich), w których 57 osób zostało rannych, bez ofiar śmiertelnych. Dziury częściej kończą się uszkodzeniem auta albo upadkiem pieszego czy rowerzysty.

Dziura w drodze: odszkodowanie od gminy

Gdy auto uszkodzi się na dziurze w drodze gminnej, odpowiedzialność gminy ocenia się na zasadach Kodeksu cywilnego. Ogólną regułę zawiera art. 415 (kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia), osoba prawna odpowiada za winę swojego organu (art. 416), a za niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej odpowiada jednostka samorządu terytorialnego (art. 417 § 1). W praktyce musisz wykazać szkodę, zaniedbanie zarządcy, na przykład brak naprawy albo oznakowania znanego ubytku, i związek między nimi. Jeśli jechałeś za szybko albo wjechałeś w oznakowaną dziurę, odszkodowanie może zostać zmniejszone stosownie do Twojego przyczynienia się do szkody (art. 362).

1. Zrób zdjęcia dziury z miarką lub przedmiotem dającym skalę, miejsca z szerszej perspektywy, oznakowania (albo jego braku) i uszkodzeń.
2. Wezwij policję lub straż miejską do sporządzenia notatki, zapisz dane świadków.
3. Zgłoś szkodę na piśmie zarządcy drogi i zapytaj o jego ubezpieczyciela OC.
4. Zachowaj rachunki za naprawę lub kosztorys. Roszczenie przedawnia się po 3 latach od dnia, w którym dowiedziałeś się albo przy zachowaniu należytej staranności mogłeś się dowiedzieć o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, ale nie później niż po 10 latach od zdarzenia (art. 442¹ § 1).

Co z tego wynika dla zarządcy drogi

Gmina, która nie może od razu naprawić nawierzchni, zmniejsza ryzyko wypadku i roszczeń dwoma krokami: oznakowaniem i zabezpieczeniem. Przed wybojami i zapadnięciami jezdni stawia znak A-11, przy koleinach z tabliczką T-13, a głęboki ubytek albo zapadnięty przepust wygradza zaporami U-20 i pachołkami. Gdy naprawa wymaga zajęcia pasa ruchu, potrzebny jest projekt czasowej organizacji ruchu (przy robotach utrzymaniowych bez całkowitego zamknięcia jezdni organ zarządzający ruchem może dopuścić projekt uproszczony), o którym piszemy w tekście projekt organizacji ruchu, a zasady ustawiania znaków przy pracach opisuje artykuł oznakowanie robót drogowych. Przy rozkopanej jezdni przydadzą się wskazówki z tekstu o zabezpieczeniu wykopu. Orientacyjne koszty oznakowania zebraliśmy w artykule ile kosztuje znak drogowy.

Pełny wybór znaków ostrzegawczych znajdziesz w kategorii znaki drogowe ostrzegawcze.

Najczęstsze pytania

Źródła