Dziurawe, nierówne, źle oznakowane – to niestety częsty obraz dróg gminnych w Polsce. Zły stan nawierzchni to nie tylko dyskomfort jazdy, ale przede wszystkim realne zagrożenie dla bezpieczeństwa uczestników ruchu. Co zrobić, gdy droga gminna woła o remont? Do kogo zgłosić problem i jak skutecznie wyegzekwować naprawę? Podpowiadamy krok po kroku.

Kto odpowiada za stan dróg gminnych?

Zanim przejdziemy do sposobów zgłaszania usterek, warto wyjaśnić, kto w ogóle odpowiada za utrzymanie dróg gminnych. Zgodnie z ustawą o drogach publicznych, zarządcą takich dróg jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta[2]. To na nim spoczywa obowiązek bieżącego utrzymania, remontów i przebudowy infrastruktury drogowej.

Co istotne, drogi gminne to nie to samo co drogi wewnętrzne, choć obie kategorie mogą pozostawać własnością gminy. Te pierwsze zaliczane są do dróg publicznych na mocy uchwały rady gminy[1], podczas gdy drogi wewnętrzne nie mają takiego statusu. Ma to znaczenie m.in. dla kwestii finansowania i nadzoru nad stanem technicznym.

Jako wieloletni specjalista ds. infrastruktury drogowej, zauważam, że wiele samorządów ma problem z właściwą kwalifikacją i ewidencją dróg. Zdarza się, że drogi de facto spełniające kryteria dróg publicznych formalnie pozostają wewnętrznymi, co utrudnia ich utrzymanie. – dr inż. Andrzej Wierzbołowicz, ekspert ds. drogownictwa.

Zgłoszenie usterki – podstawowe informacje

Gdy mamy już pewność, że problematyczny odcinek to rzeczywiście droga gminna, czas na zgłoszenie usterki. Podstawowym sposobem jest pismo skierowane do zarządcy drogi, czyli wójta, burmistrza lub prezydenta miasta[8]. W zgłoszeniu warto precyzyjnie opisać lokalizację i charakter problemu (dziury, koleiny, złe oznakowanie itp.), najlepiej z dokumentacją zdjęciową.

Równie ważne jak treść zgłoszenia jest jego forma. Pismo powinno mieć oficjalny charakter, z podaniem danych zgłaszającego i wskazaniem podstawy prawnej (np. art. 20 ustawy o drogach publicznych, mówiący o obowiązkach zarządcy drogi)[8]. Dobrą praktyką jest przesłanie zgłoszenia listem poleconym lub złożenie go osobiście w urzędzie za potwierdzeniem odbioru.

Jeśli zarządca drogi pozostaje bierny mimo zgłoszenia, kolejnym krokiem może być skarga do organu nadzorującego, czyli starosty lub wojewody[3]. Skargę składa się na piśmie, opisując dotychczasowe próby kontaktu z zarządcą i załączając kopię pierwotnego zgłoszenia.

Mieszkam przy drodze gminnej, która od lat woła o remont. Wielokrotne prośby kierowane do wójta pozostawały bez odpowiedzi. Dopiero oficjalna skarga do starostwa przyniosła skutek – po kontroli zarządzono kompleksową przebudowę drogi. Czasem trzeba użyć cięższej amunicji, ale warto być nieustępliwym.

Inne sposoby działania

Poza drogą urzędową, istnieją też inne metody wpływania na zarządców dróg. Jedną z nich jest nagłośnienie sprawy w lokalnych mediach – prasie, radiu, portalach internetowych. Odpowiednio przygotowany materiał, z komentarzami mieszkańców i ekspertów, może wywrzeć skuteczną presję na włodarzach gminy.

Nie bez znaczenia jest też zaangażowanie lokalnej społeczności. Wspólne wystąpienia mieszkańców, np. w formie petycji czy happeningu, pokazują, że problem nie dotyczy jednostek, a całej wspólnoty. Warto też szukać sojuszników wśród radnych czy lokalnych stowarzyszeń – ich głos może być szczególnie donośny.

Sposób działania Zalety Wady
Zgłoszenie do zarządcy drogi Prosta i szybka forma, urzędowa ścieżka Możliwa bierna postawa zarządcy
Skarga do organu nadzorującego Uruchamia kontrolę, wywiera presję Wymaga czasu i determinacji
Nagłośnienie medialne Duży zasięg, presja opinii publicznej Wymaga przygotowania materiałów
Zaangażowanie społeczności Pokazuje skalę problemu, integruje Konieczna współpraca wielu osób

Podsumowanie – nie pozostawaj bierny

Zły stan dróg gminnych to problem, który dotyka wielu z nas. Niezależnie od tego, czy jesteśmy kierowcami, rowerzystami czy pieszymi, mamy prawo do bezpiecznej i komfortowej infrastruktury. Dlatego tak ważne jest, by reagować na wszelkie usterki i niedociągnięcia, a w razie potrzeby – konsekwentnie egzekwować naprawy.

Choć droga do sukcesu bywa wyboista, to przykłady skutecznych interwencji pokazują, że warto być nieustępliwym. Pamiętajmy, że zarządca drogi to nie przeciwnik, a partner, który powinien działać w interesie mieszkańców. Wspólnym wysiłkiem, krok po kroku, możemy sprawić, by nasze drogi gminne stały się wizytówką, a nie powodem do wstydu.

PS Jeśli nie masz pewności, kto zarządza daną drogą, sprawdź jak ustalić zarządcę drogi. To zawsze dobry pierwszy krok do rozwiązania problemu.