Co grozi za kradzież znaku drogowego? Kara z kodeksu wykroczeń i kodeksu karnego

Co grozi za kradzież znaku drogowego, zależy od wartości zabranych rzeczy. Kradzież znaku drogowego wartego do 800 zł to wykroczenie z art. 119 Kodeksu wykroczeń, zagrożone aresztem od 5 do 30 dni, karą ograniczenia wolności albo grzywną do 5000 zł, a samowolne usunięcie znaku taryfikator wycenia na 400 zł mandatu. Powyżej 800 zł sprawca odpowiada za przestępstwo z art. 278 § 1 Kodeksu karnego, za które grozi od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Jeśli brak znaku narazi kogoś na niebezpieczeństwo albo doprowadzi do wypadku, w grę mogą wejść także przepisy Kodeksu karnego o narażeniu człowieka na niebezpieczeństwo i o przestępstwach przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

Kradzież znaku drogowego: wykroczenie czy przestępstwo

Znak drogowy jest cudzą rzeczą ruchomą: należy do Skarbu Państwa, samorządu albo właściciela drogi wewnętrznej, a utrzymuje go zarządca drogi. To, że tarcza jest przykręcona obejmami do słupka, a słupek wbetonowany w grunt, niczego nie zmienia. Kto odkręca znak i go zabiera, kradnie cudzą rzecz. Kodeksy rozdzielają taki czyn według jednego kryterium: wartości zabranego mienia.

Do 800 zł kradzież znaku drogowego jest więc wykroczeniem, powyżej tej kwoty przestępstwem. Liczy się wartość rzeczy w chwili czynu, a nie koszt ponownego postawienia znaku. Zwykły znak średniej wielkości kosztuje w sklepach internetowych około 100–265 zł brutto, a cały komplet ze słupkiem 3,5 m i uchwytami około 225–490 zł. Te widełki zebraliśmy z pięciu sklepów w artykule ile kosztuje znak drogowy. Pojedynczy znak zwykle mieści się w granicy wykroczenia. Duża tablica kierunkowa, kilka znaków zabranych jednej nocy albo cała konstrukcja wsporcza mogą ją przekroczyć.

Seria drobnych kradzieży nie chroni sprawcy. Art. 12 § 2 Kodeksu karnego stanowi, że kto w krótkich odstępach czasu, przy wykorzystaniu tej samej albo takiej samej sposobności lub w podobny sposób popełnia dwa lub więcej umyślnych wykroczeń przeciwko mieniu, odpowiada jak za jedno przestępstwo, jeżeli łączna wartość mienia to uzasadnia. Trzy znaki zabierane po kolei z tej samej ulicy mogą więc zostać ocenione jako jedna kradzież z art. 278 k.k. Kodeks wykroczeń ma lustrzany przepis o wykonaniu kary w takiej sytuacji (art. 10a k.w.).

Wpis dotyczy zabrania znaku. Celowe uszkodzenie, malowanie i wyginanie znaków opisujemy osobno w tekście o niszczeniu znaków drogowych, a skutki najechania autem na znak w artykule „Uderzyłem w znak i uciekłem”.

Kara za kradzież znaku drogowego z kodeksu wykroczeń

Kradzież taniego znaku narusza w praktyce dwa przepisy. Pierwszy to art. 119 k.w. o kradzieży mienia do 800 zł. Drugi to art. 85 § 1 k.w., który karze każdego, kto samowolnie ustawia, niszczy, uszkadza, usuwa, włącza lub wyłącza znak, sygnał, urządzenie ostrzegawcze lub zabezpieczające albo zmienia ich położenie, zasłania je lub czyni niewidocznymi. Art. 85 obejmuje także sytuację, w której ktoś odkręca znak i porzuca go w rowie, choć niczego nie przywłaszczył.

Gdy jeden czyn wyczerpuje znamiona dwóch wykroczeń, stosuje się przepis przewidujący najsurowszą karę, a środki karne można orzec na podstawie obu (art. 9 § 1 k.w.). Oba przepisy przewidują te same kary:

• areszt od 5 do 30 dni (art. 19 k.w.),
• ograniczenie wolności na 1 miesiąc, połączone z nieodpłatną pracą na cele społeczne w wymiarze od 20 do 40 godzin (art. 20 i 21 k.w.),
• grzywnę od 20 do 5000 zł (art. 24 § 1 k.w.).

Karalne jest także usiłowanie, podżeganie i pomocnictwo (art. 119 § 2 k.w.). Za karalne usiłowanie odpowie więc ktoś zatrzymany przy odkręcaniu obejm, zanim zdjął tarczę, a także kolega, który trzymał drabinę. Obok kary sąd może nakazać zapłatę równowartości skradzionego mienia, jeżeli szkoda nie została naprawiona (art. 119 § 4), albo przywrócenie stanu poprzedniego (art. 85 § 3). Dla zarządcy drogi oznacza to zwrot kosztu znaku.

Mandat za kradzież znaku drogowego

Taryfikator, czyli załącznik do rozporządzenia w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych, ma osobną pozycję dla art. 85 § 1 k.w.: Samowolne ustawianie, usuwanie, włączanie, wyłączanie, zmiana położenia, zasłanianie lub czynienie niewidocznym znaku, sygnału, urządzenia ostrzegawczego lub zabezpieczającego. Mandat za takie wykroczenie wynosi 400 zł (lp. 234). Kradzieży z art. 119 k.w. taryfikator nie wycenia.

Górne granice mandatu określa art. 96 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Za zwykłe wykroczenie przeciwko mieniu, takie jak kradzież z art. 119, policjant może nałożyć do 500 zł, a przy zbiegu przepisów do 1000 zł (§ 1). Art. 85 należy do rozdziału XI Kodeksu wykroczeń, czyli wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji. Za te wykroczenia mandat może wynieść do 5000 zł, a przy zbiegu przepisów do 6000 zł (§ 1ad). To górna granica ustawowa. Za samo samowolne usunięcie znaku taryfikator wyznacza stałą kwotę 400 zł.

Mandat wchodzi w grę przede wszystkim wtedy, gdy sprawcę złapano na gorącym uczynku albo bezpośrednio po czynie lub gdy nie ma wątpliwości, kto go popełnił (art. 97 § 1 k.p.w.). Sprawca może odmówić przyjęcia mandatu. Wtedy policja kieruje do sądu wniosek o ukaranie (art. 99 k.p.w.), a sąd może wymierzyć karę w pełnym zakresie art. 119 i 85. Kradzież znaku nie jest naruszeniem popełnionym przez kierującego, dlatego rozporządzenie o ewidencji kierujących z 2026 roku nie przypisuje jej punktów karnych.

Kradzież znaku drogowego w kodeksie karnym (art. 278 k.k.)

Po przekroczeniu 800 zł sprawa trafia do prokuratury. Kradzież znaku drogowego z art. 278 § 1 k.k. jest zagrożona karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. W wypadku mniejszej wagi sąd może orzec grzywnę, karę ograniczenia wolności albo pozbawienie wolności do roku (§ 3). Ocena „mniejszej wagi” zależy od okoliczności: wartości, sposobu działania i motywacji sprawcy.

Wyrok bezwzględnego więzienia za jeden skradziony komplet jest rzadki, bo kodeks daje sądowi łagodniejsze narzędzia. Jeżeli kara pozbawienia wolności nie byłaby surowsza od roku, sąd może zamiast niej orzec ograniczenie wolności albo grzywnę (art. 37a § 1 k.k.), a karę do roku może warunkowo zawiesić sprawcy wcześniej niekaranemu więzieniem (art. 69 § 1 k.k.). Do tego dochodzi obowiązek naprawienia szkody, który sąd może orzec z urzędu, a na wniosek pokrzywdzonego zarządcy drogi orzec musi (art. 46 § 1 k.k.).

Przykład z praktyki podaje Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. W komunikacie z lutego 2020 roku łódzki oddział GDDKiA opisał dwóch mieszkańców powiatu piotrkowskiego, którzy kradli bariery drogowe i pokrywy studzienek. Pod koniec 2019 roku sąd skazał ich na rok więzienia w zawieszeniu na 5 lat i zwrot kosztów w wysokości ponad 75 tys. zł każdy.

Kodeks karny odpowiada na pytanie „ile lat” co do zasady tylko wobec starszych sprawców. Na jego zasadach odpowiada ten, kto popełnił czyn po ukończeniu 17 lat (art. 10 § 1 k.k.), i ta sama granica obowiązuje w Kodeksie wykroczeń (art. 8 k.w.). Czynami młodszych sprawców zajmuje się zwykle sąd rodzinny. Wyjątek dotyczy między innymi sprowadzenia katastrofy w ruchu lądowym: za czyn z art. 173 § 1 lub 3 k.k. może na zasadach kodeksu karnego odpowiadać już sprawca, który ukończył 15 lat (art. 10 § 2 k.k.).

Co grozi, jeśli brak znaku doprowadzi do wypadku

Brak znaku zmienia zasady ruchu w danym miejscu, bo kierowca stosuje się do tego, co widzi. Gdy z wlotu drogi podporządkowanej zniknie znak A-7 albo B-20, kierujący nadjeżdżający z tej strony może uznać skrzyżowanie za równorzędne i wjechać na nie zgodnie z zasadą prawej ręki. Kierowca na drodze z pierwszeństwem może nadal mieć przed sobą znak D-1. Obaj mogą być przekonani, że to oni mają pierwszeństwo. Różnicę między tymi typami skrzyżowań wyjaśniamy w artykułach o skrzyżowaniu z drogą podporządkowaną i o skrzyżowaniu równorzędnym.

Raport Komendy Głównej Policji „Wypadki drogowe w Polsce w 2025 roku” nie liczy wypadków spowodowanych brakiem znaku. Pokazuje natomiast, że trzy najczęstsze przyczyny wypadków z winy kierujących dotyczą sytuacji, które regulują właśnie znaki A-7, B-20, B-33 i D-6.

Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji

Gdy brak znaku stwarza zagrożenie, sprawca kradzieży może odpowiadać nie tylko za zabór mienia. GDDKiA w komunikacie z 2020 roku przypomina o dwóch przepisach. Art. 160 § 1 k.k. karze narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pozbawieniem wolności do 3 lat. Art. 173 § 1 k.k. za sprowadzenie katastrofy w ruchu lądowym, zagrażającej życiu lub zdrowiu wielu osób, przewiduje od roku do 10 lat, a jeśli następstwem jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób, od 2 do 15 lat (§ 3).

W tym samym rozdziale kodeksu jest art. 174 § 1: sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy w ruchu lądowym, zagrożone karą od 6 miesięcy do 8 lat. Pytanie o art. 165 k.k. pojawia się często, bo jego § 1 pkt 3 wymienia uszkodzenie urządzenia zabezpieczającego przed nastąpieniem niebezpieczeństwa powszechnego. Przepis wymaga jednak niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób albo mienia w wielkich rozmiarach. Czy usunięcie konkretnego znaku spełnia znamiona któregoś z tych przestępstw, oceniają prokurator i sąd w konkretnej sprawie.

Niezależnie od kary poszkodowani w wypadku mogą dochodzić odszkodowania na drodze cywilnej. Art. 415 Kodeksu cywilnego stanowi: Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Naprawienie szkody obejmuje przywrócenie stanu poprzedniego albo zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej (art. 363 § 1 k.c.).

Jak zgłosić skradziony znak drogowy

Utrzymanie znaków drogowych należy do zarządcy drogi (art. 20 pkt 4 ustawy o drogach publicznych). Jego obowiązek kończy się jednak na tym, o czym wie. Organ zarządzający ruchem kontroluje wszystkie znaki na podległych drogach co najmniej raz na 6 miesięcy (§ 12 ust. 5 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach), więc skradziony znak może przez długie tygodnie pozostać niezauważony. Zgłoszenie od mieszkańca skraca ten czas.

1. Jeżeli brak znaku stwarza bezpośrednie zagrożenie, na przykład zniknął B-20 przy wyjeździe na ruchliwą drogę, zadzwoń pod numer alarmowy 112 i podaj dokładne miejsce.
2. Ustal zarządcę drogi. Drogą gminną zarządza wójt, burmistrz albo prezydent miasta, powiatową zarząd powiatu, wojewódzką zarząd województwa, a krajową Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (art. 19 ust. 2 ustawy o drogach publicznych). W miastach na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych poza autostradami i drogami ekspresowymi jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5). Jak to sprawdzić, opisujemy w poradniku jak sprawdzić, kto jest zarządcą drogi.
3. Przekaż konkretne dane: adres albo kilometraż, kierunek jazdy, rodzaj znaku (jeśli go pamiętasz), datę, od kiedy go nie ma, i zdjęcie pustego słupka. Wzór takiego zgłoszenia i adresy w gminach znajdziesz w tekście gdzie zgłosić zły stan drogi gminnej.
4. Jeśli widzisz sprawcę, nie interweniuj sam. Zapamiętaj wygląd, pojazd i numer rejestracyjny, a potem zawiadom policję.

Co robi zarządca drogi po kradzieży znaku

Zarządca jest pokrzywdzonym, więc zawiadamia policję o kradzieży i dołącza wycenę skradzionego mienia. Wniosek o ukaranie za wykroczenie wnosi policja jako oskarżyciel publiczny (art. 17 § 1 k.p.w.). Zarządca może go wnieść sam jako oskarżyciel posiłkowy, jeśli w ciągu miesiąca od zawiadomienia nie dostanie informacji o wniesieniu wniosku przez policję (art. 27 § 2 k.p.w.). Faktura za znak, słupek i uchwyty jest dowodem wartości zabranych rzeczy, od której zależy, czy sprawa pójdzie jako wykroczenie, czy jako przestępstwo. Wartość ostatecznie ustala organ prowadzący postępowanie albo sąd. Organ zarządzający ruchem może przy tym żądać od jednostki odpowiedzialnej za utrzymanie wymiany zniszczonych znaków i umieszczenia ich w miejscach zgodnych z zatwierdzoną organizacją ruchu (§ 12 ust. 6 rozporządzenia o zarządzaniu ruchem). Nowy znak musi odpowiadać projektowi organizacji ruchu i zasadom umieszczania znaków drogowych.

Kradzieże dotykają też dróg krajowych. Oddział GDDKiA w Zielonej Górze oszacował straty z kradzieży barier, ogrodzeń, krat, włazów i znaków w latach 2010–2011 na prawie 300 tys. zł. Najwięcej elementów ginęło na drodze S3 i drodze krajowej nr 18, więc tam w 2011 roku oddział oznakował około 20 tys. elementów wyposażenia drogi klejem z mikrocząsteczkami zawierającymi kod alfanumeryczny, za niecałe 54,5 tys. zł. Oznakowanie jest niewidoczne gołym okiem, a policja może po nim ustalić właściciela odzyskanego elementu.

Na drogach gminnych i powiatowych sprawdza się prostsze rozwiązanie: szybka wymiana. Pusty słupek przez tydzień to tydzień jazdy według innych zasad niż w projekcie. TIOMAN, jako producent znaków drogowych, wykonuje znaki według warunków technicznych, a także montaż znaków drogowych własnej produkcji razem ze wspornikami i konstrukcjami nośnymi. O tym, jak powstają znaki, piszemy we wpisie o polskim producencie znaków i infrastruktury drogowej.

Pełny wybór tarcz znajdziesz w kategorii oznakowanie pionowe, a słupki w kategorii słupki do znaków drogowych.

Czy można legalnie mieć znak drogowy w domu

Tak, jeśli znak pochodzi z legalnego źródła. Znak kupiony u producenta albo w sklepie, z paragonem lub fakturą, jest Twoją własnością i możesz go powiesić w garażu czy pokoju. Nie możesz natomiast samowolnie ustawić go przy drodze, bo art. 85 § 1 k.w. karze także samowolne ustawianie znaków. Na drogach wewnętrznych znaki stawia podmiot zarządzający taką drogą. Kto i na jakich zasadach stawia znaki, wyjaśniamy w artykule kto stawia znaki drogowe, a jak odróżnić znak ustawiony legalnie od samowolnego, w tekście jak sprawdzić legalność znaku drogowego.

Kupno znaku z nieznanego źródła jest ryzykowne. Kto nabywa rzecz, wiedząc, że pochodzi z kradzieży, popełnia paserstwo umyślne (art. 291 § 1 k.k., od 3 miesięcy do 5 lat). Kto powinien był to przypuszczać, na przykład kupując za grosze znak z widocznymi śladami po obejmach, odpowiada za paserstwo nieumyślne (art. 292 § 1 k.k., do 2 lat). Przy wartości do 800 zł te same zachowania są wykroczeniami z art. 122 k.w.

Najczęstsze pytania

Źródła