Znaki drogowe stawia zarząd drogi, na własny koszt, ale tylko te, które przewiduje zatwierdzona organizacja ruchu. O tym, jaki znak i gdzie stanie, decyduje organ zarządzający ruchem: na drogach gminnych i powiatowych starosta, na wojewódzkich marszałek województwa, na krajowych Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, a w miastach na prawach powiatu prezydent miasta. Na drodze wewnętrznej, na przykład osiedlowej, o znakach decyduje i płaci za nie jej zarządca.
- Organ zarządzający ruchem zatwierdza projekt, a zarząd drogi stawia i utrzymuje znaki.
- Na drodze gminnej poza miastem na prawach powiatu znak zatwierdza starosta, a stawia gmina.
- Przy robotach znaki stawia wykonawca, przy przejazdach część znaków kolej, a drogowskazy do hoteli przedsiębiorca.
- Samowolne ustawienie znaku to wykroczenie z art. 85 Kodeksu wykroczeń, mandat wynosi 400 zł.
Kto odpowiada za znaki drogowe: organ zarządzający ruchem a zarządca drogi
Prawo dzieli odpowiedzialność za znaki na dwie role. Organ zarządzający ruchem z art. 10 Prawa o ruchu drogowym rozpatruje wnioski, zatwierdza organizację ruchu i kontroluje jej wykonanie (§ 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem). Znaki fizycznie stawia zarząd drogi:
Organizację ruchu, w szczególności zadania techniczne polegające na umieszczaniu i utrzymaniu znaków drogowych, urządzeń sygnalizacji świetlnej, urządzeń sygnalizacji dźwiękowej oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu, realizuje na własny koszt zarząd drogi.§ 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach
Utrzymanie znaków to także zadanie zarządcy drogi z art. 20 pkt 4 ustawy o drogach publicznych, więc to on wymienia zniszczone znaki. Organ nadzoru może nakazać zmianę organizacji ruchu ze względu na ważny interes ogólnospołeczny (art. 10 ust. 10 PoRD).
| Droga | Decyduje o znakach (art. 10 PoRD) | Stawia i utrzymuje | Nadzór |
|---|---|---|---|
| Krajowa | Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (może powierzyć zadania marszałkowi) | GDDKiA, przez oddział | minister transportu |
| Wojewódzka | marszałek województwa | zarząd województwa, zwykle przez zarząd dróg wojewódzkich | wojewoda |
| Powiatowa | starosta | zarząd powiatu, zwykle przez powiatowy zarząd dróg | wojewoda |
| Gminna | starosta | wójt, burmistrz albo prezydent miasta | wojewoda |
| W mieście na prawach powiatu (bez autostrad i ekspresowych) | prezydent miasta | prezydent miasta, zwykle przez miejski zarząd dróg | wojewoda |
| Wewnętrzna | podmiot zarządzający drogą | ten sam podmiot albo właściciel terenu | wojewoda tylko w strefie zamieszkania i strefie ruchu |
Na drodze krajowej obie role łączy GDDKiA (z wyjątkiem płatnych odcinków autostrad przekazanych spółkom, art. 19 ust. 3 ustawy o drogach publicznych), a w mieście na prawach powiatu prezydent. Na drodze wojewódzkiej zarządcą jest zarząd województwa, a ruchem zarządza marszałek. Czyja jest konkretna ulica, ustalisz według poradnika jak sprawdzić, kto jest zarządcą drogi.
Kto stawia znaki drogowe na drogach gminnych i w mieście
Przy ustawianiu znaków drogowych na drogach gminnych role rozkładają się nieoczywiście. Gmina jest zarządcą drogi, więc to ona kupuje, montuje i naprawia znaki. Organizację ruchu zatwierdza jednak starosta (art. 10 ust. 5 PoRD), dlatego wójt nie może sam postawić nowego zakazu ani zdjąć istniejącego znaku. Projekt obejmujący wyłącznie drogi gminne nie wymaga opinii Policji (§ 7 ust. 3 pkt 1).
Kto odpowiada za znaki drogowe w mieście, zależy od jego statusu. W mieście na prawach powiatu, takim jak Kraków czy Lublin, prezydent zarządza ruchem na wszystkich drogach publicznych poza autostradami i ekspresowymi (art. 10 ust. 6) i co do zasady jest ich zarządcą (art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych). W pozostałych miastach znaki na drogach gminnych stawia gmina, ale zatwierdza je starosta.
Na skrzyżowaniu dróg o różnych organach zarządzających ruchem organizację ruchu zatwierdza organ właściwy dla drogi wyższej kategorii (§ 6 ust. 2). Wskazuje on też znaki, które stawia i utrzymuje zarząd tej drogi (§ 8 ust. 3); może to dotyczyć np. A-7 na wlocie drogi gminnej. Zasady opisujemy w artykule o skrzyżowaniu z drogą podporządkowaną.
Stawianie znaków drogowych krok po kroku
Kto decyduje o postawieniu znaku drogowego, pokazuje procedura z rozporządzenia o zarządzaniu ruchem. Podstawą każdej zmiany oznakowania jest zatwierdzona organizacja ruchu (§ 4 ust. 1 rozporządzenia, art. 10 ust. 10b PoRD).
Projekt może sporządzić firma zewnętrzna (§ 2 ust. 3), a do zatwierdzenia przedstawia go m.in. zarząd drogi, inwestor albo wykonawca działający na ich zlecenie (§ 4 ust. 3). Organ musi odrzucić projekt, który zagraża bezpieczeństwu albo narusza warunki umieszczania znaków (§ 8 ust. 5). Bez zawiadomienia o wdrożeniu w wyznaczonym terminie zatwierdzenie traci ważność (§ 12 ust. 4). Kto zatwierdza projekt organizacji ruchu przy robotach i czym projekt stałej organizacji ruchu różni się od czasowego, wyjaśniamy w artykule o projekcie organizacji ruchu.
Montaż reguluje załącznik nr 1 do rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla znaków. Na ulicach znak stoi 0,50–2,00 m od krawędzi jezdni, a na drogach z dopuszczalną prędkością do 60 km/h kolejny znak co najmniej 10 m za poprzednim (pkt 1.5.2 i 1.5.3). Szczegóły podaje wpis wysokość montażu znaków drogowych.
Kto płaci za znaki i kiedy stawia je ktoś inny niż zarząd drogi
Zasada z § 11 ma sześć wyjątków. Znak stawia wtedy inny podmiot, ale organizację ruchu nadal zatwierdza organ.
| Znaki i urządzenia | Kto stawia i płaci |
|---|---|
| B-32 z napisem „Rogatka uszkodzona” lub „Sygnalizacja uszkodzona”, G-2, G-3, G-4 i urządzenia na przejeździe kolejowym | kolejowe jednostki organizacyjne |
| oznakowanie robót i czynności na drodze lub przy drodze | jednostka prowadząca prace |
| znaki informacyjne do obiektów usługowych, np. stacji paliw, hoteli | przedsiębiorca, na swój wniosek |
| znaki szlaków turystycznych i dodatkowe znaki szlaków rowerowych | organizacje turystyczne |
| dodatkowe znaki dla kierujących tramwajami | przewoźnik tramwajowy |
| sygnalizacja przy wyjazdach pojazdów uprzywilejowanych | jednostka, do której prowadzi wyjazd |
Lista jest zamknięta, więc znaki A-9, A-10 i słupki G-1 przed przejazdem stawia zarząd drogi. Więcej w tekstach o przejazdach kolejowo-drogowych i krzyżu św. Andrzeja. Wykonawca robót może znaki kupić albo wynająć w wypożyczalni znaków drogowych, a zasady opisuje wpis o oznakowaniu robót drogowych.
Kto stawia znaki drogowe na osiedlu i drodze wewnętrznej
Droga osiedlowa, parking czy dojazd do kilku domów bez kategorii drogi publicznej to drogi wewnętrzne. Ich oznakowanie i finansowanie należą do zarządcy terenu, a gdy go nie ma, do właściciela (art. 8 ust. 2 i 3 ustawy o drogach publicznych). Na osiedlu jest to zwykle spółdzielnia albo wspólnota. Taki zarządca sam zatwierdza organizację ruchu (§ 3 ust. 1a rozporządzenia), bez opinii Policji (§ 7 ust. 3 pkt 3).
Zarządca musi jednak stosować znaki i zasady ich umieszczania z ustawy i rozporządzeń, a koszt oznakowania ponosi sam (art. 10 ust. 10a PoRD). Znak wymyślony przez wspólnotę nie jest znakiem drogowym. Prawidłowe znaki obowiązują kierowców także na drodze wewnętrznej, bo ustawa działa tam w zakresie wynikającym ze znaków (art. 1 ust. 2 pkt 2).
W strefie zamieszkania (D-40) albo strefie ruchu (D-52) na drodze wewnętrznej nadzór sprawuje wojewoda (art. 10 ust. 2 pkt 5 PoRD), a zarządca kontroluje znaki co najmniej raz na 12 miesięcy (§ 12a). Różnice wyjaśnia wpis strefa ruchu a strefa zamieszkania. Znak D-46 „droga wewnętrzna” ma napis wskazujący zarządcę drogi (§ 58 ust. 5 rozporządzenia o znakach). Oznakowanie wyjazdu na drogę publiczną należy do jej zarządcy (art. 8 ust. 4 ustawy o drogach publicznych). Więcej w artykule o drodze wewnętrznej.
Czy można samemu postawić znak drogowy
Na drodze publicznej nie. Kto może postawić znak drogowy, określa organizacja ruchu, a osoba prywatna czy rada osiedla mogą jedynie złożyć wniosek do organu zarządzającego ruchem. Jak go napisać, pokazujemy we wpisie wniosek o postawienie znaku drogowego. Zakaz obejmuje każdy znak z rozporządzenia, od ostrzegawczych po informacyjne. Ich przegląd zawiera tekst o tym, jakie są najpopularniejsze znaki drogowe.
Kto samowolnie ustawia, niszczy, uszkadza, usuwa, włącza lub wyłącza znak, sygnał, urządzenie ostrzegawcze lub zabezpieczające albo zmienia ich położenie, zasłania je lub czyni niewidocznymi, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.Art. 85 § 1 Kodeksu wykroczeń
Areszt trwa od 5 do 30 dni (art. 19 Kw), grzywna wynosi od 20 do 5000 zł (art. 24 § 1), a mandat za samowolne ustawienie znaku 400 zł (lp. 234 taryfikatora). Można też orzec obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego (art. 85 § 3). Znak, który budzi wątpliwości, sprawdzisz według poradnika jak sprawdzić legalność znaku drogowego.
Co z tego wynika dla zarządcy drogi
- Wdrażaj w terminie. Zawiadom organ, zarząd drogi i Policję co najmniej 7 dni wcześniej (§ 12 ust. 1).
- Licz się z kontrolą. Organ sprawdza wdrożenie stałej organizacji w ciągu 14 dni, a wszystkie znaki co najmniej raz na 6 miesięcy, i może zażądać wymiany uszkodzonych (§ 12 ust. 3, 5 i 6).
TIOMAN produkuje znaki pionowe według warunków technicznych i wykonuje montaż znaków drogowych razem z konstrukcjami wsporczymi. Ceny zestawiamy w artykule ile kosztuje znak drogowy.
Pełny wybór znaków znajdziesz w kategorii znaki drogowe pionowe, a pytania o zamówienie przyjmujemy przez stronę kontaktową.
Najczęstsze pytania
Kto może postawić znak drogowy?
Na drodze publicznej zarząd drogi albo jego wykonawca, według zatwierdzonej organizacji ruchu. Wyjątki z § 11 dotyczą m.in. robót, przejazdów kolejowych i drogowskazów do obiektów usługowych. Na drodze wewnętrznej znaki stawia jej zarządca.
Kto decyduje o postawieniu znaku drogowego?
Organ zarządzający ruchem, który zatwierdza projekt organizacji ruchu: starosta na drogach powiatowych i gminnych, marszałek województwa na wojewódzkich, GDDKiA na krajowych, a w miastach na prawach powiatu prezydent miasta.
Kto stawia znaki na drogach gminnych i w mieście?
Na drodze gminnej znaki stawia i utrzymuje gmina, ale zatwierdza je starosta. W mieście na prawach powiatu obie role pełni prezydent miasta, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych.
Kto stawia znaki drogowe na osiedlu i drodze wewnętrznej?
Zarządca terenu, zwykle spółdzielnia albo wspólnota, a gdy zarządcy nie ma, właściciel gruntu. Sam zatwierdza organizację ruchu, płaci za znaki i musi stosować wzory z rozporządzenia o znakach.
Czym różni się zarządca drogi od organu zarządzającego ruchem?
Zarządca drogi buduje i utrzymuje drogę razem ze znakami (art. 20 ustawy o drogach publicznych). Organ zarządzający ruchem decyduje, jakie znaki i gdzie stoją (art. 10 PoRD).
Czy można samemu postawić znak drogowy?
Na drodze publicznej nie. To wykroczenie z art. 85 § 1 Kodeksu wykroczeń, a mandat wynosi 400 zł.
Kto płaci za postawienie znaku drogowego?
Zarząd drogi (§ 11). Za oznakowanie robót płaci wykonawca, za drogowskaz do obiektu usługowego przedsiębiorca, a na drodze wewnętrznej jej zarządca.
Źródła
- Ustawa Prawo o ruchu drogowym, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1251 ze zm., art. 1, art. 10. ELI
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem, tekst jednolity Dz.U. 2017 poz. 784, § 2–4, § 6–8, § 10–12a. ELI
- Ustawa o drogach publicznych, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 889 ze zm., art. 8, art. 19, art. 20. ELI
- Rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych, tekst jednolity Dz.U. 2019 poz. 2310 ze zm., § 58. ELI
- Rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego, tekst jednolity Dz.U. 2019 poz. 2311 ze zm., załącznik nr 1, pkt 1.5.2 i 1.5.3. ELI
- Kodeks wykroczeń, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 734, art. 19, art. 24, art. 85. ELI
- Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń, załącznik w brzmieniu Dz.U. 2021 poz. 2484, lp. 234. ELI
Recent Comments