Od 1 lipca 2024 roku kierowcy starszych pojazdów muszą przygotować się na nowymi ograniczeniami w centrach polskich miast. Znak strefy czystego transportu (D-54) oznacza obszar, po którym mogą poruszać się wyłącznie pojazdy spełniające określone normy emisji spalin. Za złamanie zakazu wjazdu grozi mandat w wysokości 500 zł, choć przepisy przewidują szereg wyjątków dla mieszkańców, służb specjalnych oraz pojazdów zabytkowych.
Czym jest strefa czystego transportu (SCT)?
Strefa czystego transportu (SCT) to specjalnie wydzielony obszar miejski, gdzie dozwolony jest wyłącznie ruch pojazdów spełniających określone normy emisji spalin. Głównym celem jest poprawa jakości powietrza poprzez ograniczenie dostępu najbardziej zanieczyszczających środowisko pojazdów.
Od 1 lipca 2024 roku polskie strefy czystego transportu wprowadzają ścisłe ograniczenia. Zakaz wjazdu obejmie samochody z silnikiem Diesla starsze niż 18 lat oraz pojazdy benzynowe starsze niż 27 lat. Właściciele starszych aut muszą liczyć się z ograniczeniami w poruszaniu się po mieście.
Dostęp do stref mają wyłącznie pojazdy przyjazne środowisku. Przepisy przewidują jednak wyjątki – między innymi dla służb ratunkowych i pojazdów specjalnych.
Przestrzeganie zasad SCT jest ściśle kontrolowane. Nad prawidłowym funkcjonowaniem strefy czuwają kamery monitorujące oraz patrole sprawdzające pojazdy zarówno wewnątrz strefy, jak i na jej granicach. Naruszenie zakazu kosztuje 500 zł – kwota ta ma skutecznie zniechęcić do łamania przepisów.
Strefy czystego transportu to ważny element miejskiej polityki ekologicznej, zmierzającej do redukcji zanieczyszczeń i poprawy jakości życia mieszkańców. Podobne rozwiązania z powodzeniem funkcjonują już w wielu europejskich metropoliach, przynosząc konkretne rezultaty – czystsze powietrze.
Pojazdy dopuszczone do SCT
Do strefy mogą wjeżdżać pojazdy przyjazne środowisku:
- elektryczne,
- wodorowe,
- hybrydowe,
- napędzane gazem ziemnym (CNG).
Zasady nie obejmują także pojazdów uprzywilejowanych i specjalnych:
- służb ratunkowych (karetki, straż pożarna, policja),
- autobusów szkolnych,
- pomocy drogowej,
- innych pojazdów niezbędnych do funkcjonowania miasta.
Pojazdy zabytkowe mogą natomiast ubiegać się o specjalne zezwolenia. Motocykle podlegają odrębnym regulacjom, które mogą różnić się w zależności od miasta.
Komunikacja miejska również musi spełniać wymogi SCT. Autobusy ZTM już dziś spełniają wymagane normy, co gwarantuje im nieograniczony dostęp do strefy.
Przepisy przewidują również wyjątki dla pojazdów specjalnych. Niezależnie od rodzaju napędu, mogą one swobodnie wjeżdżać do strefy czystego transportu:
• pojazdy służb ratunkowych (karetki, wozy strażackie)
• radiowozy policji i innych służb mundurowych
• pojazdy pomocy drogowej
• autobusy szkolne
• inne pojazdy specjalne niezbędne do funkcjonowania miasta
Pojazdy zabytkowe otrzymują specjalne uprawnienia – mimo niespełniania współczesnych norm emisji mogą uzyskać indywidualne zezwolenia. Motocykle, skutery i quady także podlegają regulacjom, jednak często na odmiennych zasadach.
Znak D-55 – wyjazd ze strefy czystego transportu
Znak D-55 sygnalizuje wyjazd ze strefy czystego transportu – oznacza koniec obowiązywania ograniczeń emisyjnych.
To niebieska, prostokątna tablica z przekreślonym na czerwono symbolem białego samochodu ze wtyczką elektryczną.
Umieszczany na wszystkich drogach wyjazdowych, zapewnia kierowcom pełną informację o zmianie obowiązujących przepisów. Po jego minięciu kierowcy odzyskują swobodę poruszania się pojazdami niespełniającymi wymogów SCT.
Minięcie znaku D-55 oznacza, że przestają obowiązywać:
- ograniczenia dotyczące norm emisji spalin,
- specjalne zezwolenia na poruszanie się pojazdem,
- opłaty związane z wjazdem do SCT.
Znak D-55 to ważny element systemu informacji drogowej, pomagając kierowcom w prawidłowej nawigacji po obszarach miejskich objętych specjalnymi regulacjami środowiskowymi.
Opłaty i zwolnienia w strefie czystego transportu
Naruszenie zakazu wjazdu do SCT kosztuje 500 zł grzywny.
Szczegółowe zasady opłat i zwolnień pozostają w gestii lokalnych samorządów. Każde miasto może więc wprowadzić odmienne regulacje, bazując na ustawie o elektromobilności i paliwach alternatywnych – podstawie prawnej SCT w Polsce.
Zwolnienia z ograniczeń obejmują kilka głównych grup:
- Mieszkańcy strefy – osoby zameldowane i płacące podatki w mieście mogą liczyć na czasowe zwolnienia (np. w Warszawie do 2028 r.).
- Seniorzy – osoby, które ukończyły 70 lat i były właścicielami pojazdu przed 1 stycznia 2024 r., są zwolnione z ograniczeń.
- Służby specjalne i ratunkowe (np. karetki, straż pożarna, policja).
- Pojazdy specjalistyczne (np. pomoc drogowa, autobusy szkolne).
- Pojazdy zabytkowe i historyczne.
Zwolnienia mają zazwyczaj charakter czasowy – mają umożliwić mieszkańcom i przedsiębiorcom stopniowe dostosowanie się do nowych wymogów. Z czasem kryteria mogą być zaostrzane, a zwolnienia ograniczane – aby stopniowo poprawiać jakość powietrza.
Kontrola wjazdu do strefy czystego transportu
System kontroli opiera się na kamerach rejestrujących tablice pojazdów przy wjazdach do strefy oraz w jej strategicznych punktach.
Kontrolę uzupełniają patrole policji i straży miejskiej, uprawnione do zatrzymywania pojazdów w celu weryfikacji uprawnień.
Systemy kontroli będą coraz bardziej zautomatyzowane, umożliwiając bardziej skuteczne monitorowanie ruchu. Niektóre europejskie miasta testują już zaawansowane systemy rozpoznawania, które automatycznie identyfikują nie tylko tablice, ale także model i rocznik pojazdu.
Recent Comments